درسنامه مهدویت - سلیمیان، خدامراد - الصفحة ١٧٤ - ١ ابو محمد حسن شريعى

يقين روشن نيست و او به وسيلۀ لقب معروف بوده است و اين كه«تلعكبرى» راوى حديث،به صورت گمان حكم كرده كه اسم او حسن است؛به سبب اين است كه او«ابو محمد»بوده و اغلب اسم كسانى كه كنيۀ آن‌ها «ابو محمد»است،حسن مى‌باشد. [١]

شريعى نخستين كسى است كه به دروغ و افترا،ادعاى نيابت امام زمان عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف را كرد.او پيش‌تر از ياران امام هادى و امام حسن عسكرى عليهم السّلام بود؛ولى پس از آن منحرف شد.

تاريخ ادعاى نيابت دروغين او به صورت دقيق بيان نشده است؛ليكن چون اين ادعاهاى دروغين،از دوران نايب دوم آغاز شده است،به نظر مى‌رسد وى در دوران سفارت و نيابت محمد بن عثمان،به چنين عملى دست زده است.

دانشوران علم رجال درباره شرح‌حال او چندان بحث نكرده‌اند؛لذا جامع‌ترين سخن درباره ايشان،كلام شيخ طوسى در كتاب الغيبۀ است.

شيخ طوسى رحمه اللّه درباره«شريعى»مى‌نويسد:

نخستين كسى كه به دروغ و افترا،دعوى نيابت خاص از جانب امام زمان عليه السّلام كرد،شخصى معروف به«شريعى»بود.جماعتى از عالمان از ابو محمد تلعكبرى از ابو على محمد بن همام نقل كرده‌اند:كنيه شريعى«ابو محمد»بود.

تلعكبرى مى‌گفت:«گمان دارم نام وى حسن باشد».او از اصحاب امام هادى عليه السّلام و امام حسن عسكرى عليه السّلام به شمار مى‌آمد.او نخستين كسى است كه مدعى مقامى شد كه خداوند براى او قرار نداده بود و شايسته آن هم نبود.

در اين خصوص،بر خدا و حجّت‌هاى پروردگار دروغ بست و چيزهايى به آنان نسبت داد كه شايسته مقام والاى آنان نبود و آن‌ها از آن به دور بودند؛از اين رو،شيعيان هم او را ملعون دانسته و از وى دورى جستند و توقيعى از جانب ولى عصر عليه السّلام دربارۀ لعن و دورى از وى صادر شد. [٢]