درسنامه مهدویت - سلیمیان، خدامراد - الصفحة ١٧٣ - ١ ابو محمد حسن شريعى

٥.در روايات،غيبت امام زمان عليه السّلام به صغرا و كبرا يا تام و غير تام تقسيم شده است.

بى‌ترديد غيبت صغرا را بدان سبب،غير تام مى‌نامند كه در آن دسترسى به امام-به صورت غير مستقيم و از طريق نايب-ممكن است.اگر در زمان غيبت كبرا نيز امام زمان نايب يا باب داشته باشد،اصل اين تقسيم درست نيست و حتى در زمان غيبت كبرا، غيبت تام محقق نمى‌شود.

٦.يكى از بهترين راه‌هاى اثبات دروغگويى مدعيان نيابت،آن است كه اين گروه، مردم را به طرف دين خدا و امام زمان دعوت نمى‌كردند.آنان مردم را به خويش فرا مى‌خواندند؛برخلاف نواب اربعه كه كسى را به خود دعوت نمى‌كردند.به عبارت ديگر،آن كه هواى نفس دارد،نمى‌تواند نايب امام زمان باشد.هواپرستى بسيارى از مدعيان دروغين،چنان بود كه به ادعاى نيابت بسنده نمى‌كردند و به تدريج به سمت ادعاى«مهدويّت»و«نبوّت»پيش مى‌رفتند.

در پايان،گفتنى است كه اجماع شيعه بر آن است كه پس از على بن محمد سمرى، هيچ‌كس نايب خاص امام زمان عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف نخواهد بود.افزون بر اجماع،ضرورت مذهب شيعه نيز بر اين است كه با وفات على بن محمد سمرى،رشته وكالت و نيابت خاص منقطع شد. [١]

برخى از معروف‌ترين مدعيان دروغين

برخى از معروف‌ترين مدعيان دروغين از اين قرارند:

١.ابو محمد حسن شريعى

يكى از مدعيان دروغين نيابت،حسن شريعى است.البته به يقين مشخص نيست كه اسم او«حسن»باشد؛بلكه او با لقب معروف شده است.در روايتى كه نقل خواهد شد،راوى حديث به صورت حدس و گمان اسم او را حسن ذكر كرده است. [٢]

مؤلف قاموس الرجال مى‌نويسد:

از حديثى كه شيخ طوسى رحمه اللّه نقل كرده است.روشن مى‌شود اسم او به صورت