فرهنگ نامه مهدویت - سلیمیان، خدامراد - الصفحة ٣٣٦ - فوايد امام غايب
و بركات زمين را خارج سازد. و اگر نبود كه ما بر روى زمينيم، اهلش را فرومىبرد. [١]
پس به سبب وجود امام و پيامبر عليهم السّلام است كه نه فقط ما، كه جهان هستى از بركت فيضهاى الهى بهرهمند مىشوند.
امام صادق عليه السّلام دربارۀ فوايد تكوينى امام چنين فرموده است:
. . . به سبب ما درختان ميوه مىدهند و ميوهها به ثمر مىرسند و رودها جارى مىشوند. و به سبب ما ابر آسمان مىبارد و گياهان از زمين مىرويند. و به بندگى ما خداوند سبحانه و تعالى پرستيده مىشود و اگر ما نبوديم، هرگز خداوند سبحانه و تعالى پرستيده نمىشد. . . . [٢]
بدينسان، بهرهمندى همۀ آفريدهها از هستى و ادامۀ وجود، بسته به وجود حجّت روى زمين است. البته اين نوع بهرهمندى، به پذيرش يا ردّ امام ارتباطى ندارد و خداوند سبحانه و تعالى به واسطۀ وجود امام، تمام موجودات را بهرهمند مىكند.
بنابراين اگر تقدير خداوند تواناى حكيم، چنان باشد كه-آنگونه كه بعضى از فرشتگان، واسطۀ نزول برخى بركات شدهاند-فيضهاى عام و خاص به واسطۀ امام به آفريدگان برسد و امام مجراى فيض باشد، خواهناخواه وجود و بقاى ساير ممكنات كه به فيض الهى حدوث و بقا دارند، به مجراى فيض مرتبط خواهند بود. در فرض عدم اين مجارى فيض، باز هم فياضيت خدا -اگر قصور در پذيرندۀ فيض نباشد برقرار است؛ امّا مىتوان گفت ممكنات همۀ آن استعداد را ندارند كه بدون واسطه، تلقى فيض كنند و قصور خودشان مانع از كسب فيض مستقيم است [٣].
شكّى نيست همۀ آنچه در شأن امام عليه السّلام گفته شد، به حضور ظاهرى او ارتباطى ندارد و امام غايب نيز مانند امام حاضر، واسطۀ فيض الهى است. افزون بر بهرههاى ياد شده، فايدههاى ديگرى هست كه البته مشروط به اعتقاد و باور به ايشان
[١] . شيخ صدوق، كمال الدين و تمام النعمة، ج ١، ص ٢٠٧، ح ٢٢.
[٢] . «. . . بنا أثمرت الأشجار و أينعت الثّمار و جرت الأنهار و بنا ينزل غيث السّماء و ينبت عشب الأرض و بعبادتنا عبد اللّه و لو لا نحن ما عبد اللّه. . .» ، همان، ص ١٤٤، ح ٢٣.
[٣] . ر. ك: لطف اللّه صافى گلپايگانى، وابستگى جهان به امام زمان عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف، ص ٣٧.