فرهنگ نامه مهدویت - سلیمیان، خدامراد - الصفحة ٣٥١ - قيامهاى پيش از ظهور
از اين روايت نتيجه گرفتهاند كه قيام براى تشكيل حكومت اسلامى، نه فقط بىنتيجه است كه گرفتارى و ناراحتى اهل بيت عليهم السّلام را نيز در پى دارد؛ بنابراين بايد از تشكيل حكومت اسلامى پيش از قيام مهدى عجّل اللّه تعالى فرجه الشريف چشم پوشيد.
استناد به اين روايت و مانند آن از جهاتى باطل است:
١. اين روايت، در صدد اين نيست كه اصل جواز قيام را رد كند؛ بلكه پيروزى را نفى مىكند. اگر نفى جواز كند، قيام امام حسين عليه السّلام برابر يزيد و نيز قيام زيد بن على و حسين بن على شهيد فخ و. . . را محكوم كرده است، با اينكه بدون ترديد، اين قيامها مورد تأييد امامان عليهم السّلام بوده است.
٢. عدم پيروزى قيام، دليل نفى تكليف به قيام نيست؛ براى نمونه در جنگ صفين، شايع شد كه معاويه مرده است. اين خبر باعث شادى مردم شد. اما حضرت على عليه السّلام در مقابل شادى مردم، فرمود: «سوگند به آن خدا كه جان من در قبضه قدرت او است! معاويه هلاك نمىشود تا مردم بر او هماهنگ شوند.» از آن حضرت پرسيدند: «بنابراين، چرا با او مىجنگيد؟» امام فرمود: «مىخواهم بين خود و خدايم عذر داشته باشم.» [١]
اين روايت و مانند آن، بيانگر اين معنا است كه انسان مسلمان، بايد به تكليف خود عمل كند و نبايد انتظار داشته باشد به نتيجه مطلوب برسد.
٣. امكان دارد مقصود از جمله «منّا اهل البيت» فقط امامان معصوم عليهم السّلام باشد؛ زيرا شيعيان، از آنان انتظار خروج مسلحانه داشتند و ايشان با توجّه به شرايط حاكم بر آن زمان، مىخواستند با اخبار غيبى، آنان را قانع كنند كه هركس از ما پيش از قيام قائم خروج كند، به علت نبود امكانات لازم، پيروز نخواهد شد و مصلحت اقتضا مىكند خروج مسلحانه نداشته باشند.
٤. در برخى روايات، به قيامهاى پيش از قيام قائم بشارت داده شده است كه زمينهساز حكومت مهدى عليه السّلام هستند. بدون ترديد، زمينهسازى آنها، به لحاظ موفقيت آن قيامها است. افزون بر اينكه ايجاد آمادگى، خود بزرگترين ثمرۀ اين قيامها مىباشد.
[١] . ابن شهرآشوب، المناقب، ج ٢، ص ٢٥٩.