فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٩٣ - بررسى موضوع شناسى بيع دين سيدعبدالحميد ثابت
امام باقر (ع) فرمود: امام امير المؤمنين (ع) فرموده است: هر فردى كه (در معاملهاى سلف) در مقابل مقدارى درهم مسكوك، مقدارى گندم يا علف را با اجل و سرآمدى معين خريدارى نمايد ولى طرف معاملهاش، گندم و جو پيدا نكند و لذا از وى بخواهد كه مقدارى درهم مسكوك به قيمت روز قبول نمايد، فرد داين (طلبكار) نبايستى چيزى جز گندم يا علف، قبول كند، البته اگر گندم و علف نيافت نشد و در نتيجه به ناچار، به جاى گندم و علف، درهم مسكوك گرفت، پس نبايستى به مقدارى بيشتر از اصل مالش (كه در ابتدا داده است)، قبول نمايد ؛ به صورتى كه نه ظلم كند و نه به او ظلم شود.
١ـ
عن على بن جعفر، قال: سألته عن رجل له على آخر تمر او شعير او حنطة أيأخذ بقيمته دراهم؟
قال:
از على بن جعفر نقل شده است كه از حضرت سؤال نمودم در مورد فرد داينى كه در ذمه شخص مديونى، دينى از جنس خرما يا جو يا گندم، طلب دارد ؛ آيا براى داين جايز است كه به اندازه قيمت جنس در ذمّه، مقدارى درهم از مديون بگيرد؟
حضرت در جواب فرمود: در صورتى كه جنس در ذمّه بر حسب درهم، قيمت گذارى شود، معامله فاسد است، زيرا در اين حالت، چيزى را كه با دراهم مىخرد، در اصل خود، درهم است و معامله درهم با درهم، صحيح نيست.
(١٦٨) همان، ص ٣٠٨.