فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٧٦ - بررسى فقهى نظريههاى جبران كاهش ارزش پول(١) احمدعلى يوسفى

در قالب چند پرسش و پاسخ عبارت است از: (٣٥)

يك. آيا قيمت‌هاى نسبى در صدر اسلام نوسان محسوس پيدا مى‌كرد؟

دو. آيا سطح عمومى قيمت‌ها در صدر اسلام افزايش مى‌يافت؟ به تعبير امروز، آيا اقتصاد آن زمان دچار تورم مى‌شد؟

سه. در صورت وجود تورم، آيا در كوتاه مدت اتفاق مى‌افتاد يا در بلند مدت نيز جريان تورم ادامه مى‌يافت؟

چهار. ميزان و شدت نوسانات قيمت‌ها چگونه بود؟

پنج. واكنش عرف در مورد افزايش قيمت‌ها، پرداخت قرض، بازپرداخت ديون، جبران كاهش ارزش پول و ... چگونه بود؟

روايات و نقل‌هاى تاريخى در كتب روايى شيعه و سنى و برخى كتب تاريخى، فراوان است كه در آنها تغييرات سطح عمومى قيمت‌ها و قيمت‌هاى نسبى تصريح شده است. وقتى مجموع اينها در كنار هم قرار بگيرند، به نحو تواتر معنوى دلالت بر تغييرات قيمت‌ها دارند. اين روايات دو دسته هستند: يك دسته آنها دلالت بر سطح عمومى قيمت‌ها دارند و دسته دوم حاكى از تغييرات نسبى قيمت‌ها مى‌باشند كه ذيلاً مورد بحث قرار مى‌گيرند:

دسته اوّل: نقل‌هاى دال بر سطح عمومى قيمت‌ها

١. انس بن مالك نقل مى‌كند:

غلا السعر على عهد رسول‌اللّه(ص)، فقال الناس: يا رسول‌اللّه، غلا السعر، فسعرلنا. فقال رسول‌اللّه(ص): ان اللّه هو المسعر القابض الرازق، و أنى لأرجو أن ألقى اللّه و ليس أحد منكم يطالبني بمظلمة في دم و لامال؛