رابط علم و دین - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٠٢ - ١ ١ ١   راه حل منتخب

همچنين علومي مانند تفسير قرآن و اصول فقه که قواعد فهم درست را فراهم مي‌آورند نیز علومي ديني خواهند بود، همان‌گونه که علومي چون علم رجال و درايه که شناخت اسناد و محتواي روايات به آنها بستگي دارد از اين قبيل‌اند. اين در بخش علوم نقلي است که فهم دين و اثبات مسائل آن وابسته به متون است. اما بخشي از مسائل ديني (به‌ويژه در بخش اعتقادات) بر پاية مقدمات و قواعد عقلي استوارند که بايد در معرفت‌شناسي و فلسفه بحث و اثبات شوند. از اين‌رو، مي‌توان فلسفه را نيز علمي ديني دانست چرا که اثبات بخشي از مسائل دين بر آن مبتني است. گرچه برخي از اعتقادات ديني و دلايل اثبات آنها در قرآن کريم و روايات معصومان نيز مورد اشاره قرار گرفته است، مانند «وَ إِلَـهُكُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ»[١]و «لَوْ كَانَ فِيهِمَا آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتَا فَسُبْحَانَ اللَّهِ رَبِّ الْعَرْشِ عَمَّا يَصِفُونَ»[٢]، ولي با استناد به قرآن و روايات نمي‌توان يگانگي خداي متعال را اثبات نمود، زیرا پيش از مراجعه به متون ديني ابتدا بايد وجود خداوند، يگانگي او، پيامبري رسول اکرم صلي‌الله‌عليه‌وآله، و حقانيت قرآن به‌عنوان کتاب آسماني اسلام، و حجيت کلام معصومان ثابت شده باشد، تا بتوان به استناد اين‌که در قرآن مطلبي آمده است آن را معتبر دانست. پيش از اثبات اين مقدمات (که همگي نيازمند دلايل عقلي‌اند) نمي‌توان يگانگي خداوند را صرفاً به اين دليل که در قرآن کريم آمده است اثبات نمود. بنابراين، فلسفه‌اي که براي