٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص

حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٩ - مفهوم و جایگاه سنّت، ازنگاه اسلام و مسیحیّت

مفهوم لغوی سنّت اسلامی

"سنّت" در لغت به معناى سيره، شيوه و روش است. (ابن منظور، ١٤٠٥، ج٦، ص٣٩٩.) گرچه بعضى مانند «خطابى» و «ازهرى» آن را مختص به شيوه‌ی صحيح دانسته‌اند (زبیدی، بی‌تا، ج٩، ص٢٤٤) ؛ (حکیم، ١٣٩٠، ص١٢١.)؛ امّا از نظر عموم واژه شناسان، اين كلمه مى‌تواند شامل شيوه‌ی صحيح و ناصحيح و خوب و بد شود. (ابن منظور، ١٤٠٥، ج٦، ص٣٩٩) ؛ (زبیدی، بی‌تا، ج٩، ص٢٤٤.) چنان‌كه در روايتى از پيامبر اکرم آمده است: « مَنْ سَنَّ سُنَّةً حَسَنَةً فَلَه أَجْرُهَا وَ أَجْرُ مَنْ عَمِلَ بِهَا إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَ مَنْ سَنَّ سُنَّةً سَيِّئَةً كَانَ عَلَيْهِ وِزْرُهَا وَ وِزْرُ مَنْ عَمِلَ بِهَا.»؛ كسی که سنّت نيكي را بنيان نهد براي اوست پاداش آن و پاداش كسی که به آن سنّت تا روز قيامت عمل كند. و كسی که سنّت بدي را بنيان گذارد، گناه آن و كسی كه به آن عمل كند، بر دوش او خواهد بود. (مجلسی، ١٤١٣، ج٧١، ص٢٠٤.)

«كسايى» سنّت را به معناى دوام دانسته است. وقتى گفته مى‌شود: «سننت الماء»؛ يعنى، پى‌ در پى آن را ريخته است. چنان‌كه به سنّت، شيوه عادت شده نيز گفته شده است. (به نقل از حکیم،١٣٩٠، ص١٢) ؛ (جرجانی،: ١٣٠٦، ص٥٤.)

اين واژه ١٦ بار به صورت مفرد و جمع (= سنن) در قرآن تكرار شده است. در بيشتر آيات، سنّت به خداوند نسبت داده شده است نظير: «سُنَّةَ اللَّهِ فِي الَّذِينَ خَلَوْا مِن قَبْلُ وَلَن تَجِدَ لِسُنَّةِ اللَّهِ تَبْدِيلاً.» درباره‌ی كساني‌كه پیش‌تر بوده‌اند (همين) سنّت خدا (جاري) است و در سنّت خدا هرگز تغييري نخواهي يافت.» (سوره‌ احزاب، آیه‌٦٢.) در مواردى نيز به گذشتگان و امت‌هاى پيشين نسبت داده شده است؛ نظير: «وَيَهْدِيَكُمْ سُنَنَ الَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ.» (سوره‌ نساء، آیه‌٢٦.) «فَقَدْ مَضَتْ سنّت الْاوّلينَ.» (سوره‌ انفال، آیه‌٣٨.) چنان‌كه از ظاهر آيات، آشکار است، واژه‌ی «سنّت» در آن‌ها به معناى سيره و شيوه‌ی خداوند با پيشينيان ارایه شده است. به نظر مى‌رسد در مفهوم لغوى اين واژه، دو عنصر معنايى دخالت دارد:

١.      راه بدين جهت راغب سنّت الهى را به معناى راه حكمت و اطاعت الهى معنا كرده است. (راغب اصفهانی، ١٣٦٢، ص٢٤٥.)