حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٩٩ - اثری رجالی از میراث شیعیان حلب
٢. شیخ طوسی که صاحب دو کتاب از کتب اصلی رجال شیعه است نیز، نام دوم را ضبط کرده است.
٣. ابنداوود که ایشان هم مؤلّف یکی از کتب اصلی رجال شیعه است، نام مؤلّف را جعفربن علیبن احمد ذکر کرده است؛ بنابراین با توجّه به این سه دلیل باید گفت که قول صحیح، همان جعفر بن علی بن احمد میباشد.
اقوال بزرگان در بارهی مؤلّف
شیخ صدوق او را با لفظ «الفقیه» توصیف كرده است و در سه كتاب التوحید، معانی الاخبار و عیون اخبار الرضا برای او طلب رضوان كرده است: «حدثنا ابومحمد جعفربن علی بن احمد الفقیه القمی ثم الإیلاقی رضی الله عنه.» (معانی الاخبار، ص٦، التوحید، ص٨٨ و ٤١٧ و ٤٤١) ؛ (عیون اخبار الرضا، ج٢، ص١٥٩.)
شیخ طوسی نام او را در باب «من لم یرو عن الائمة علیهم السلام» ذكر كرده است و جرح و تعدیلی انجام نداده است و فقط گفته است كه ایشان صاحب مصنّفاتی هستند: «جعفر بن علی بن أحمد القمی المعروف بابن الرازی يكنى أبا محمد صاحب المصنفات.»(رجال شیخ، ٤١٨.)
امّا ابنداوود در رجال خود به نقل از رجال شیخ طوسی، ایشان را توثیق میكند: «جعفر بن علی بن احمد القمی المعروف بابن الرازی یكنی ابامحمد، ثقة، مصنّف.» (رجال ابن داوود،٦٤.)؛ امّا در رجال فعلی شیخ طوسی لفظ" ثقة" وجود ندارد. البته مرحوم قهبائی در رجال خود، همان عبارتی را آورده است كه ابنداوود در رجال خود به نقل از رجال طوسی آورده است؛ (مجمع الرجال، ج ٢، ص٣١)؛ لذا ممكن است در برخی از نسخ رجال شیخ طوسی لفظ " ثقة " موجود بوده است.
سیّدعلی بن طاووس در اواخر كتاب «الدروع الواقیة» مینویسد: «و هذا جعفر بن محمّد، عظیم الشأن، من الأعیان، ذكر الكراجكی فی كتاب الفهرست أنه صنّف مأتین و عشرین كتاب بقمّ و الریّ.» (الدروع الواقیة، ص٢٧٢.)
همچنین در فلاح السائل نیز فرموده است: «روی ذلك الشیخ الفقیه السعید ابو محمّد جعفر بن