یکی از مباحث مهم و اختلافی در بین اندیشمندان مسلمان، مسأله‌ی عصمت پیامبران الهى و ائمه معصومین(علیهم‌السلام) بوده است. از جمله نویسندگانی که در این وادی پای نهاد و به‌خوبی این مطلب را اثبات کرد، عالم بزرگ شیعه، سیّد مرتضى علم‌الهدی بود که با نگارش كتاب «تنزیه الانبیاء و الائمه(علیه‌السلام)» به بسیاری از شبهاتى كه درباره‌ی پیامبران الهى و ائمه معصومین مطرح می‌شد، پاسخ داد.

نوشتار حاضر که به بررسی توصیفی-تحلیلی کتاب «تنزیه الانبیاء و الائمه(علیه‌السلام)» می‌پردازد، ابتدا به بررسی اجمالی زندگی‌نامه، شخصیّت علمی و دیدگاه‌های این اندیشمند شیعی در علوم مختلف اسلامی پرداخته می‌شود و در ادامه، پس از ذکر مباحث مقدمه‌ای؛ از جمله: انگیزه نگارش، صحّت انتساب کتاب و زمان تألیف آن، به بررسی شیوه‌ی نگارش کتاب، ساختار پاسخ‌گویی ایشان به شبهات درباره‌ی عصمت پیامبران و ائمه(علیه‌السلام) و بررسی محتوایی این پاسخ‌ها می‌پردازیم.

کلیدواژه‌ها: سیّد مرتضی، عصمت، تنزیه الانبیاء و الائمه، کتاب‌شناسی توصیفی.

مقدمه

مروری بر زندگی علمی سیّد مرتضی علم الهدی

سیّد مرتضی یكی از چهره‌های درخشان عرصه‌ی دین و دانش و ادب در سده‌های چهارم و پنجم هجری است. نام وی، علی بن حسین بن محمّد بن موسی بن ابراهیم مجاب و ملقّب به سیّد مرتضی است. وی در اوایل غیبت كبری در ماه رجب سال ٣٥٥