در اصل، حديث هم‌چون رودخانه‌اي در گذر زمان با پديده‌هاي مختلفي روبه‌رو شده است كه با درك آن زمان، مي‌توان حديث را بهتر معنا كرده و برداشت‌هاي درست‌تري از احاديث داشت.

به بياني ديگر، تاريخ حديث با نگاه تيزبين خود، به تمامي اين دوران و فضاهاي مختلف حديثي، يك نگاه كلي را جايگزين نگاه بسيط مي‌نمايد.

فواید تاريخ

فوايدي كه از خواندن تاريخ حديث براي پديد مي‌آيد، عبارتست از:

١. آشنايي با روش‌هاي آموزشي ائمه(علیهم‌السلام)؛

٢. آشنايي با فرهنگ‌هاي حديثي؛

٣. آشنايي با مكتوبات حديثي؛

٤. آشنايي با فرقه‌ها و مدارس حديثي.

تاريخ حديث شيعه

یکی از مهم‌ترین مسایلی که باید در تاریخ حدیث بدان اشاره شود، جدایی تاريخ حديث شيعه از تاريخِ حديثِ مذاهبِ ديگر اسلامي است.

يكي از مهم‌ترين دلايلي كه باعث جدايي بين شيعه و ديگر فِرَق اسلامي به‌خصوص اهل سنّت شده است، بحث منع از تدوين حديث در ميان اهل سنّت است.

منع تدوين حديث باعث شد تا حدود يك قرن يعني تا زمان خلافت عُمَربن عبدالعزيز، اهل سنّت از داشتن كتاب‌ها و متن‌هاي حديثي به دور باشند؛ امّا شيعيان به‌علّت جايگاه مهم حديث در فهم دين و دسترسي به معصومين(علیهم‌السلام) در حدود ٢٧٣ سال، از آغاز دعوت پيامبر(صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلم) تا ابتداي غيبت صغري به كتابت حديث اهميّت ويژه‌اي مي‌دادند و حتّي در پنهان به امر گسترش حديث مي‌پرداختند. امامان