مرحوم شوشتری درباره‌ی توثیق و تضعیف قدما می‌گوید: «جمهور قدما به خبر ثقه بدون قرینه عمل نمی‌کردند چه رسد به خبر غیر ثقه؛ امّا عدّه‌ای شاذ در میان آن‌ها به اخبار آحاد عمل می‌کردند و به مراسیل اعتماد می‌نمودند؛ مثل احمد بن محمّد بن خالد برقی و پدرش و سهل آدمی و عیّاشی و کشی و محمّد بن احمد بن یحیی اشعری که این عدّه هم شناخته شده‌اند؛ وگرنه نیازی به استثنای مرسلات ابن ابی عمیر و نظایر وی نبود.» ( قاموس الرجال، ج٨، ص٤١.)

آقای داوری هم ابن‌ولید و ابن‌بابویه را از کسانی می‌داند که عدالت و وثاقت را در راوی شرط می‌دانند. (اصول علم الرجال، ج١، ص٢٥١.)

بنابراین دغدغه‌ی مرحوم آیت الله خویی نسبت به‌مبنای قدما در توثیق و تضعیف، درست به‌نظر نمی‌رسد.

نتیجه‌گیری

أبو جعفر محمّد از اساتید پر روایت حدیثی قم بود که هرچند مانند سایر قمیون در حدیث سخت‌گیر نبود؛ امّا به وثاقت مشایخ خود توجّه داشت.

١. جامع حدیثی محمّد بن احمد؛ یعنی، کتاب« نوادر الحکمه» از کتب پذیرفته شده از سوی قمیّون بود.

٢. اوّلین بار محمّد بن حسن بن ولید، استاد شیخ صدوق، مشایخ بی‌واسطه‌ی محمّد را ـ جز عدّه‌ای خاص ـ توثیق کرد و ابو العباس بن نوح، شیخ صدوق، نجّاشی، شیخ طوسی، ابن‌داود، علّامه حلّی، محقّق سبزواری، صاحب جواهر، مامقانی، وحید بهبهانی، تستری و داوری از جمله پذیرندگان این توثیق هستند.

٣. توثیق یا مدح ابن‌ولید به همه‌ی مشایخ محمّد بن احمد بر می‌گردد، نه فقط مشایخ وی در کتاب«نوادر الحکمه.»