حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٢٤٠ - بازشناسی هندسهی علوم حدیثی
گام دوم: فهم ترکیبات: بهمعنای دانستن معنای ترکیباتی که از کنار هم قرار گرفتن مفردات پدید میآيد
که نتیجهی آن فهم ظاهر متن حدیث است.
فهم مقصود معصوم(علیهالسلام): این بخش که مهمترین بخش فقه الحدیث است، نیاز به پیمودن ٥ گام اساسی دارد:
گام اوّل: جامعنگری با گردآوری قرینههای یک حدیث: در این مرحله لازم است که قرینههای داخلی برای فهم حدیث یافت شود. این قراین میتواند نوع سؤال راوی، تعلیل امام و... باشد.
گام دوم: یافتن اسباب ورود حدیث: هر حدیثی در فضای خاصّی ممکن است بهسببی از سوی معصوم(علیهالسلام) بیان شده باشد که با یافتن آن قرینهها، میتوان احادیث را بهتر فهمید.
گام سوم: تشکیل خانوادهی حدیثی: جمعآوري احاديث هممضمون و مرتبط با هم را، تشكيل خانوادهی حديثي ميگويند.
گام چهارم: توجّه به احادیث متعارض
گام پنجم: بهرهگیری از دستآوردهای بشری: استفاده از علوم بشری و تجربیاتی که انسان در طول مدّت حیات خویش بر روی زمین خاکی بهدست آورده است، میتواند راهنمایی برای فهم احادیث و قرینههای خوبی برای این امر باشد.
موانع فهم حدیث
موانعي كه در فهم حديث وجود دارد خود به دو دستهی اساسي تقسيم ميشوند:
الف ) موانع فهم متن حديث: در فهم یک متن حدیثی ممکن است، موانعی وجود داشته باشد که این موانع، انسان را از فهم درست این سخنان دور میکند.