علم رجال، علمی است که برای تشخیص راویان حدیث وضع شده است، چه آنان که بدون واسطه از امام(علیه‌السلام) روایت می‌کنند و چه آنان‌که به واسطه‌ی چند نفر از معصوم(علیه‌السلام) روایت می‌کنند.

مراد از شناخت ذاتی، شناخت حقیقی راوی است؛ به‌عنوان مثال، پسر کیست؟ پدرش کیست؟ و از کدام قبیله و منطقه هست؟ و مراد از شناخت وصفی، همان شناخت اوصاف اوست؛ مانند مدح‌وذمّ، قدح‌و‌جَرح، وثاقت و عدالت و سایر جهاتی است که به راوی برمی‌گردد.

به نظر می‌رسد، این تعریف از تعاریف مهم در برگیرنده‌ی خصوصیات علم رجال است. تعریف فوق را علامه مامقانی در مقدمه‌ی تنقیح المقال به ملاعلی کنی، صاحب کتاب رجالی "تنقیح المقال" نسبت داده است. (محمّد حسن ربانی، سبک‌شناسی دانش رجال الحدیث، قم، مرکز فقهی ائمه‌ی اطهار، ١٣٨٥، ص٢٥.)

با بیان این تعریف، می‌توان بیان کرد که موضوع این علم، راویان حدیث بوده و غایت آن مشخص نمودن راویان قابل اعتماد در حدیث از بین راویان در سندهای حدیث است.

بخش‌های این علم

براي آموختن اين علم، لازم است به دو جنبه‌ی خاص نظر داشت: