حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٨٧ - اثری رجالی از میراث شیعیان حلب
شیعه بودن مؤلف
از نظر مذهب، این شخصیّت از رجالیون شیعه است. بر این ادعا میتوان شواهدی اقامه کرد: بهعنوان نمونه اصل تألیف دربارهی روات شیعی است و نقلهای ابنحجر از وی در دامنه شخصیّتهای شیعی است، همچنین علی بن الحکم از الفاظی مانند: عند العامه، مشایخ الشیعه و... استفاده کرده است که کاربرد آن در کتب رجالی شیعی نظیر دارد.
تطابق نقلها با کتب رجالی
در تطابق آرای وی با کتب رجالی میتوان چنین نتیجه گرفت که برخی از راویان مذکور بهوسیلهی علی بن الحکم در لسان المیزان، در کتب رجالی شیعی یافت نمیشوند؛ امّا در پارهای موارد نام آنها، بدون وصف یا با وصفی غیر از آنچه علی بن الحکم بیان کرده است، میتوان یافت. برای نمونه:
١) الحسین بن أحمد بن الحسن الرقی، الحسین بن أحمد بن عیسی الکوفی و... کسانی هستند که با نام ایشان در کتب رجالی ما نیامده است؛ امّا علی بن الحکم متذکر شده است.
٢) حسان بن ابی عیسی الصیقلی؛ نامی از وی در کتب رجالی نیامده است؛ امّا علی بن الحکم دربارهاش میگوید:" روی عنه الحسن بن علی بن یقطین حدیثا کثیراً " همچنین در وسائل الشیعه روایتی آمده است که ظاهراً از وی میباشد؛ «فی کتاب طب الائمة عن أبی عبد الله الخواتیمی عن ابن یقطین عن حسان الصیقل عن أبی بصیر قال شکا رجل إلی أبی عبد الله الصادق وجع السرة فقال له... .»
٣) ابراهیم بن سنان تنها در رجال برقی نام وی آمده است. (رجال برقی، ص٢٨.)
٤) ثمامة بن عمرو أبوسعید الأذری العطار الکوفی که تنها در رجال شیخ (ص١٧٤، رقم ٢٠٦٠ ـ ١٥.) بهعنوان وی اشارهای شده است، در حالیکه علی بن الحکم وی را چنین توصیف میکند؛ " کان ورعا عالما مهیبا".
٥) الحسن بن عباس بن جریر العامری الحریشی الرازی؛