موضوع این كتاب عقاید و مباحث نبوت و امامت است. سیّد مرتضى در این كتاب به بررسى عصمت پیامبران و ائمه معصومین(علهیم‌السلام) از دیدگاه شیعه پرداخته است. وى با اشاره به اعتراضات و ایراداتى كه برخى به عصمت پیامبران و ائمه معصومین(علهیم‌السلام) گرفته‌اند، شبهات طرح شده را پاسخ داده است. وی در این کتاب، آیات و احادیثی را که در ظاهر بر گناه و خطای پیامبران و امامان دلالت می‌کند، طرح کرده است. سپس با جمع‌بندی و تأویل‌های مناسب، به آن‌ها پاسخ داده است.[١٨]

بررسی کتاب

الف. نام كتاب

از آن‌جا كه مؤلّف كتاب- سیّد مرتضی- است. گرچه در میان محقّقان به «تنزیه‌الانبیاء» شهرت یافته است؛ همان‌طور كه شیخ طوسی از آن به همین عنوان یاد كرده است. در مقابل، مرحوم نجاشی و بزرگانی مانند شیخ آقابزرگ در الذریعه، نام «تنزیه الانبیاء و الائمه» را می‌برد

[١٨]. شریف مرتضی در منظومه‌ی کلامی خویش، بر دو مشرب سیر کرده است؛ اوّل: نشست‌های وی با قاضی عبدالجبار معتزلی. دوم: منهج منطق تنزیهی که مطابق با اصول عقلی است. این منهج در کتاب «تنزیه الانبیاء و الائمه» نمود فراوان داشته است. التفاتات عقلی سیّد مرتضی در اصول اعتقادی که در سه کتاب: «رسائل، ذخیرة و امالی» وی مشاهده می‌شود، به همراه دو منهج مذکور را می‌توان به‌عنوان مجموعه عقاید کاملی در اصول عقیدتی شیعه به‌حساب آورد. (المناهج الروائیة عند شریف المرتضی/ وسام الخطاوی، صفحه ١٦٧.)