روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٥٥ - مقدمه
وزیر خارجة اسبق امریکا که در ژاپن به سر می برد، امروز با وزیرخارجة ژاپن دیدار و گفت وگو کرده است.» روزنامة "تایمز" چاپ لندن نیز به نقل از خبرنگار خود در توکیو، نوشت: «ورود آقای هاشمی رفسنجانی به ژاپن - که اولین سفر وی به یک کشور پیشرفتة غربی است - در ماه های اخیر بهترین فرصت برای قانع کردن ایران به ترک شرایط افراطی خود برای پایان دادن به جنگ می باشد. ژاپن به طور مکرر گفته است نقش میانجی گری ندارد، ولی این کشور به عنوان یک پیک دیپلماتیک موفق بوده است چون تنها کشور غربی است که به تهران و بغداد دسترسی دارد.» این روزنامه افزود: «ژاپن احتمالاً تنها منبع تکنولوژی مدرن و سرمایه گذاری برای ایران است و به همین دلیل ایران می خواهد روابط خوب خود با این کشور را ادامه دهد. هفتة گذشته شرکت نیسان اعلام کرد برای تولید جیپ و وانت با ایران به توافق رسیده است.»
در مجموع بررسی مهم ترین اظهارات و تحلیل ها نشان می دهد که بعد از بحث کلی تحرکات دیپلماتیک ایران برای خروج از انزوا و بهبود روابط خارجی خود، مسئله جنگ یکی از مهم ترین محورهایی بود که در بازتاب سفر آقای هاشمی به ژاپن مطرح می شد و موضوع مهم بعدی، نوع رابطة ایران و امریکا بود.
موضوعات دیگری نیز مطرح بود، از جمله، بحث دربارة نحوة ادامة پروژة عظیم و نیمه کارة پتروشیمی در ایران در حالی که ژاپن در عمل به تعهداتش در این باره سر باز می زد. این موضوع در دومین ملاقات "ناکازونه" نخست وزیر ژاپن با آقای هاشمی مطرح شد. روزنامة ژاپنی "آساهی شیمبون" دربارة این ملاقات نوشت: «رئیس مجلس ایران پذیرفت که ادامة جنگ ایران و عراق در روابط ایران با ژاپن مشکل ایجاد می کند و اضافه نمود که به نظر می رسد بخش خصوصی ژاپن به خاطر عدم ثبات در خاورمیانه، محتاط بوده و به علاوه، ژاپن در زمینة عدم خرید نفت از ایران توسط بعضی از کشورهای دیگر صادر کنندة نفت، تحت فشار قرار دارد.»
روزنامة انگلیسی زبان "ژاپن تایمز" نیز نوشت: «رفسنجانی در این ملاقات خواستار افزایش تدریجی خرید نفت ایران به وسیله ژاپن شد و گفت که ایران نیز در مقابل، واردات خود از ژاپن را افزایش خواهد داد و به کمپانی های این کشور اجازه خواهد داد تا بیش تر در پروژه های توسعة ایران شرکت کنند.» به نوشتة این روزنامه، ناکازونه در پاسخ گفته بود که ژاپن همة کوشش خود را به کار خواهد برد تا خرید نفت و حجم تجارت با ایران را افزایش دهد. این روزنامه در عین حال به نقل از یک مقام بلندپایة دولت ژاپن گفت که ناکازونه تعهدی برای خرید نفت از ایران نکرد.
به نظر غالب تحلیل گران، عمده ترین موضوع در بررسی این سفرها، همان "گشایش دیپلماسی" بود که در "محورهای جدید سیاست خارجی ایران" اعلام شده بود و برای پیش برد آن کوشش می شد.