روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٥٤ - مقدمه
گزارش ها تأکید دارند که چین به منظور کاستن از میزان آسیب پذیری تهران در مقابل حملات هوایی عراق، سلاح های ضدهواپیما به ایران می فروشد.
در محافل داخلی نیز تحلیل ها، خبرهای غیررسمی و شایعات، نقل قول های ناموثق و یا موثق حاکی از محوریت تسلیحات در سفر به چین به علاوة اهداف دیپلماتیک، بود. در واقع این سفر را می توان به نوعی اتخاذ استراتژی "بهره برداری از قدرت سوم برای مقابله با فشارهای دو ابرقدرت" قلمداد کرد.
در هرحال، گذشته از مسائل غیررسمی، در پایان سه روز دیدار رسمی و مذاکرات آقای هاشمی با رهبران پکن، ایران و جمهوری خلق چین روز ٩/٤/١٣٦٤ یک تفاهم نامة توسعة همکاری های اقتصادی، بازرگانی امضا کردند. بنا به اظهار مقام های رسمی ایران، به دنبال امضای این تفاهم نامه، دو طرف در خصوص همکاری های مشترک درازمدت مانند سدسازی، بندرسازی، صنایع سبک و ماهی گیری ابراز علاقه کرده بودند و توافق شده بود که دربارة قراردادهای اجرایی مربوط به آن نیز اندکی بعد، مذاکره شود.
د) سفر به ژاپن
در آستانة سفر آقای هاشمی به ژاپن و مقارن با ورود وی به چین، سخن گوی رسمی وزارت خارجة ژاپن اعلام کرد: «ژاپن به ایران اسلحه نمی فروشد و به هنگام سفر آقای هاشمی رفسنجانی رئیس مجلس ایران به ژاپن در هفتة آینده، موضع خود را در قبال جنگ ایران و عراق به طور کامل تشریح خواهد کرد.» وی به خبرنگاران خارجی گفت: «ما هنوز دستور کار برای مذاکرات رفسنجانی با رهبران ژاپن را تکمیل نکرده ایم.» اما افزود: «مسئله جنگ احتمالاً در مذاکرات مطرح خواهد شد.»
این اظهارات، برخلاف اظهارات سفر چین، واقعی تلقی می شد و اساساً اهداف سفر به ژاپن کاملاً متفاوت با سفر چین بود، هرچند هر دوی این کشورها به عنوان قدرت های آسیایی وجه اشتراک داشتند و توسعة روابط با آن ها از این لحاظ، اهداف مشابهی هم می توانست داشته باشد.
در هر صورت، آقای هاشمی صبح روز ١٠/٤/١٣٦٤ از جمهوری خلق چین وارد توکیو شد. وی بلافاصله پس از مراسم استقبال رسمی، اولین دور مذاکرات خود را با "یاساهیرو ناکازونه" نخست وزیر ژاپن، در کاخ "آکاساکا" محل اقامت خود، آغاز کرد.
آقای هاشمی در دیدار با اعضای انجمن دوستی پارلمانی ایران و ژاپن نیز با اشاره به مطامع استعماری ابرقدرت ها در ایران، از ژاپن به عنوان کشوری که در پی منافع استعماری نیست، نام برد و خاطرنشان ساخت که همکاری بین ایران و ژاپن که یکی مواد خام فراوان دارد و دیگری صنعت پیشرفته، می تواند برای پیشرفت آسیا و احیای عظمت این دو کشور در دنیا، بسیار مفید و مؤثر باشد.
رادیو ژاپن با اشاره به ورود هیئت ایرانی به خاک این کشور، اعلام کرد: «هنری کیسینجر