روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٣٩٢ - روزشمار جنگ جمعه /٢١ تیر ١٣٦٤ /٢٣ شوال ١٤٠٥ /١٢ ژوئیه ١٩٨٥
نظامی آن - که متعلق به عراق بود - آزاد کرد. یادآوری می شود که این کشتی باری در کویت ثبت شده و در ٢٠ ژوئن ١٩٨٥ (٣٠/٣/١٣٦٤) به وسیلة نیروی دریایی ایران در دریای عمان و خارج از تنگة هرمز متوقف شد و مورد بازرسی قرار گرفت، سپس به بندرعباس برده شد. مقام های ایران، محمولة نظامی کشتی را که برای عراق حمل می شد، ضبط و کشتی را پس از حدود سه هفته آزاد کردند.[١]
به نوشتة روزنامة " الرأی العام"، "عبدالفتاح البدر" رئیس شرکت این کشتی کویتی، قبلاً گفته بود: «دو تن کالا به مقصد عراق، دشمن ایران در جنگ ٥٧ ماهة خلیج فارس، از کشتی ٢٣هزار تنی المحرق تخلیه خواهد شد.»[٢]
ناخدای کشتی المحرق "دیوید بد فورد" قبل از ترک آب های ایران، در بیانیه ای ضمن شرح چگونگی کنترل کشتی، توضیح داده که بخشی از محمولات کشتی که به مقصد کشور عراق بارگیری شده بود، بنا به ماهیت آن ها و اظهارات مقام های ایرانی، در زمرة کالاهایی قرار می گیرد که به طور مستقیم و غیرمستقیم به توانایی جنگی عراق کمک می کند و تخلیه گردید. وی افزوده که به دلیل وجود نواقصی در بارنامه ها و ایجاد سوءظن، کشتی جهت تفتیش تکمیلی از هویت و مقصد کالای آن، به بندرعباس هدایت شد. به نوشتة دیوید، بعضی از اقلام، بارنامه نداشته اند و بعضی دیگر در طرح بارگیری ثبت نشده بودند و این محمولات به مقصد عراق بارگیری شده بود. وی در پایان با اشاره به این که با نیروی دریایی ایران همکاری کرده و در اجرای حق قانونی بازرسی، از هیچ کمکی مضایقه نکرده است، تأکید کرده که افراد نیروی دریایی ایران و سایر سازمان ها رفتاری صحیح و مطلوب داشته اند و از آنان تشکر کرده است.[٣]
از سوی دیگر، یک سخن گوی وزارت خارجة انگلیس امروز اعلام کرده این کشور با مقام های ایرانی دربارة یک کشتی کویتی توقیف شده در ایران که حامل ٩ افسر انگلیسی می باشد، تماس گرفته است. وی افزوده که خدمه های انگلیسی کشتی المحرق، گروگان تلقی نمی شوند زیرا ایران تصریح کرده است که رفتن آنها مانعی ندارد. به گفتة وی، اتباع انگلیس داخل کشتی تصمیم گرفته اند که با دیگر خدمه های بنگالی در بندرعباس باقی بمانند.[٤]
یادآوری می شود که کالاهای این کشتی متعلق به امارات، کویت و نیز دو تن محموله متعلق به عراق بوده است. در این کشتی، ٢٢ خدمه بنگلادشی و ١٣ افسر - که از این تعداد ٩ تن انگلیسی اند - کار می کنند.[٥]
توقیف کشتی المحرق، علاوه بر بازتاب هایی در رسانه ها، واکنش برخی مقام های رسمی کشورهایی را نیز در پی داشته است، از جمله وزارت امور خارجه انگلیس اعلام کرده که لندن جهت آزادسازی ٩ افسر انگلیسی با ایران و کویت در تماس است.[٦] اتحادیة ملی افسران حمل و نقل دریایی و هوایی انگلیس نیز در حمایت از ٩ افسر انگلیسی که در کشتی
[١] ٩. مأخذ ٤.
[٢] ١٠. خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریة "گزارش های ویژه"، شماره ١٠٨ (١٥/٤/١٣٦٤)، ص٦.
[٣] ١١. روزنامة اطلاعات، ٢٤/٤/١٣٦٤، ص٣.
[٤] ١٢. مأخذ ٥، ص٥، لندن - خبرگزاری رویتر، ٢١/٤/١٣٦٤.
[٥] ١٣. خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریة "گزارش های ویژه"، شمارة ٩٧ (٤/٤/١٣٦٤)، ص١٧، لندن - خبرگزاری فرانسه؛ و - نشریه گزاش های ویژه، شماره ١٠٤، (١١/٤/١٣٦٤)، ص٢٣، کویت - خبرگزاری فرانسه، ١٠/٤/١٣٦٤.
[٦] ١٤. همان، بخش اول، خبرگزاری فرانسه، ٣/٤/١٣٦٤.