روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٣٩٣ - روزشمار جنگ جمعه /٢١ تیر ١٣٦٤ /٢٣ شوال ١٤٠٥ /١٢ ژوئیه ١٩٨٥
توقیف شده می باشند، دربارة این اقدام جمهوری اسلامی ایران، نامه ای اعتراض آمیز به سفارت ایران در لندن نوشته که در آن آمده است: «وقتی افسرانی در یک کشتی خارجی کار می کنند، اغلب از محمولة آن بی خبر هستند.»[١]
اعتراض تعدادی از کشورهای منطقه در مورد توقیف این کشتی نیز قابل ذکر است: کویت در ابتدای امر برخورد تندی در پیش گرفت، ولی پس از این که دید جمهوری اسلامی ایران برای اطمینان از نبودن محموله برای عراق، مصمم به بازرسی کشتی است، مواضع قبلی خود را تعدیل کرد، به طوری که یک مقام بلندپایه کشتی رانی کویت گفت که این کشور امیدوار است پس از تخلیة محمولة عراق، کشتی المحرق آزاد شود.[٢]
در هر حال، جمهوری اسلامی نشان داد در بازرسی این کشتی و کشتی های مشابه و نیز تخلیة این گونه محموله ها به مقصد عراق، مصمم است و چنان که "دیوید بدفورد" کاپیتان کشتی المحرق، در بیانات خویش اجرای حق قانونی بازرسی کشتی به وسیلة نیروی دریایی ایران را اذعان کرده،[٣] اقدام ایران استفاده از یک حق قانونیِ شناخته شده، است. در نهایت، جمهوری اسلامی ایران پس از تصفیة محموله امارات و کویت، با ثبت و ضبط دو تن کالای متعلق به عراق، این کشتی را امروز به سمت مقصد خود رها ساخت.[٤]
از جمله بازتاب ها و پی آمدهای این ماجرا، برخورد رادیو اسرائیل با آن است که با بی اعتنایی به روند حقوقی و قانونی قضیه - که هم در توقیف، هم در آزادی کشتی لحاظ شده بود - کوشید این اقدام را امری سیاسی جلوه دهد و با وجود مدارک و شواهد فوق، اعلام کرده که آزاد ساختن کشتی بر اثر فشار دیپلماسی بوده است: «به دنبال فشارهای شدید سیاسی، حکومت اسلامی ایران بالاخره تصمیم گرفت کشتی باری کویتی را که سه هفته پیش توقیف کرده، آزاد سازد.»[٥] هر چند همین رادیو، در برنامه ای دیگر و زمانی دیگر اذعان کرد: «این کشتی به اتهام حمل اسلحه برای عراق، توسط واحد دریایی پاسداران دولتی ایران توقیف گردیده و به بندرعباس برده شد. حکومت ایران اعلام کرد بار این کشتی به مقصد عراق حمل می شده و از این رو پیش از آزادی کشتی، محمولة آن مصادره خواهد شد.»[٦]
واکنش عراق در خصوص توقیف این کشتی، حمله به یک هدف بزرگ دریایی در نزدیکی جزیرة خارک بود. یک سخن گوی رسمی عراق دربارة این حمله گفت: «عراق به منظور نشان دادن عکس العمل به کشتی ربایی ایران و به منظور قطع صادرات نفتی ایران تا هنگام موافقت دولت تهران با صلح کامل، به حملات خود علیه کشتی هایی که از بنادر ایرانی استفاده می کنند، ادامه خواهد داد.»[٧]
٢٨٩
آقای هاشمی رفسنجانی در نمازجمعة امروز تهران، دلیل اصلی سفر اخیر خود به کشورهای لیبی، سوریه، چین و ژاپن را تحرک بخشیدن به سیاست خارجی کشور در
[١] ١٥. خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریة "گزارش های ویژه" شماره ١٠٢ (٩/٤/١٣٦٤)، ص١٥، لندن - آسوشیتدپرس، ٨/٤/١٣٦٤.
[٢] ١٦. مأخذ ١٠، کویت - خبرگزاری رویتر، ١٤/٤/١٣٦٤.
[٣] ١٧. مأخذ ١١.
[٤] ١٨. مأخذ١١.
[٥] ١٩. مأخذ٥، ص٢٢، رادیو اسرائیل، ٢١/٤/١٣٦٤.
[٦] ٢٠. مأخذ ٥، ص ٢٢، رادیو اسرائیل.
[٧] ٢١. مأخذ١٥، ص ٥٥، تهران - خبرگزاری جمهوری اسلامی، ٨/٤/١٣٦٤.