تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٢٣ - رهنمودهايى از آيات

انسان طبعا در چنين مواردى دچار ترديدها مى‌شود. اگر در مقام آزمايشهايى چون آزمايشهاى موسى قرار گيرد، خواه و ناخواه با خود مى‌گويد: چه كسى مى‌گويد كه او خداست؟ چه كسى مى‌گويد كه اجراى اين فرمان واجب است! و از اين گونه پرسشها و حال آن كه موسى هيچ ترديد به خود راه نداد و چون خطاب آمد كه اژدها را بگيرد بى‌درنگ آن را بگرفت.

راهى كه موسى رفت تا به مقام نبوت رسيد درست همان راهى بود كه ابراهيم طى كرد. ابراهيم به آتش افكنده شد. موسى نيز با خطرى از اين قبيل مواجه شد وقتى دست برد كه اژدها را بگيرد. ابراهيم زن و فرزند شيرخوار خود را تنها در صحرا رها كرد موسى زن و فرزند خويش را در شرايط سختى رها كرد و روى به خدا آورد.

ابراهيم خليل بار ديگر دستخوش غربت و دورى از وطن شد و موسى نيز چنين كرد. مدتى دراز در صحرا سرگردان شد تا عاقبت به فضل خداوندى راه خود بيافت و اين غير از فرار او به مدين است و مدت ده سال درنگ در آن شهر.

/ ١٤٦ بدين گونه موسى مراحل آزمايشى را طى كرد. و از هر مرحله سربلند بيرون آمد. چون همه مراحل را پشت سر گذاشت خداى تعالى وظيفه رسالت را بر عهده او نهاد. موسى از پروردگارش چيزهايى طلب كرد كه در واقع اقرار به چيزهايى بود كه در وجود خود بود.

بنده هنگامى كه خداى خود را مى‌خواند و از او چيزى مى‌خواهد بايد وسائل رسيدن به آن مقصود را كه فراهم آوردنش از دست خود او بر مى‌آيد فراهم كند و آنچه را كه از فراهم آوردنش ناتوان است به خدا واگذارد. مثلا كسى كه از خدا طعام مى‌خواهد نبايد در خانه بيارامد تا در باز شود و كسى طعامش دهد بايد از جاى برخيزد زمينى مناسب پيدا كند، زمين را شخم بزند و تخم بپاشد و آبش دهد و درو كند سپس گندم را آرد كند و نان بپزد و بخورد. البته براى طى اين راه طولانى بسا مشكلاتى پيش آيد كه مانع حركت او مى‌شود در اين موارد واجب است كه خدا را بخواند و از او بخواهد تا آن موانع از سر راهش بردارد.