تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٧٦ - مقياسهاى مادى

حقايق است به وسيله ماديات. آيه‌اى از قرآن بر شخصى خوانده مى‌شود ولى او به آن آيه گوش فرا نمى‌دهد. هر چند اين آيه از آسمان نازل شده باشد ولى چون كسى كه آن را تلاوت مى‌كند مرد فقيرى است، با خود مى‌گويد: چگونه به سخن چنين كسى گوش فرا دهم. بايد بدانى كه تو به سخن آن فقير گوش نمى‌دهى بلكه به كلام خداست كه گوش مى‌سپارى. چنين كسى مى‌خواهد/ ٨٧ حقايق را به ترازوى ماديات بسنجد و مى‌گويد: كداميك از اين دو فرقه را جايگاه بهتر و محفل نيكوتر است.

[٧٤] وَ كَمْ أَهْلَكْنا قَبْلَهُمْ مِنْ قَرْنٍ هُمْ أَحْسَنُ أَثاثاً وَ رِءْياً پيش از آنها چه بسا مردمى را به هلاكت رسانده‌ايم كه از حيث اثاث و منظر بهتر از آنها بوده‌اند.» ما بسيارى از امتهاى پيشين را به هلاكت رسانيديم با آن كه هم از حيث آلات و اثاث مادى بهره‌مند بودند و هم ظاهرى پر شكوه داشتند ولى نه درباره امور مى‌انديشيدند و نه به ديده عبرت مى‌نگريستند.

بايد حقايق را با خود حقايق مقايسه كرد نه با داراييها و تملكات مادى. اين ظواهر آراسته و پر شكوه دليل آن نيست كه خدا هم از صاحبان آنها خشنود است و از اعمالشان راضى است.

[٧٥] قُلْ مَنْ كانَ فِي الضَّلالَةِ فَلْيَمْدُدْ لَهُ الرَّحْمنُ مَدًّا «بگو هر كس كه در ضلالت باشد، خداى رحمان او را به فزونى مدد مى‌رساند.» خداوند به گمراهى شخص گمراه بدين گونه مدد مى‌رساند كه او را نعمت مى‌دهد تا او آرزوى بازگشت به هدايت را از دست بدهد. در آن هنگام است كه او را به ناگهان فرو مى‌گيرد.

حَتَّى إِذا رَأَوْا ما يُوعَدُونَ إِمَّا الْعَذابَ وَ إِمَّا السَّاعَةَ «تا آن گاه كه آنچه را به او وعده داده شده است بنگرد: يا عذاب يا قيامت.» عذاب يا عذاب دردناك دنياست يا عذاب دردناك آخرت است.

فَسَيَعْلَمُونَ مَنْ هُوَ شَرٌّ مَكاناً وَ أَضْعَفُ جُنْداً آن گاه خواهند دانست كه چه كسى را جايگاه بدتر و سپاه ناتوانتر است.»