تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٦٥ - رهنمودهايى از آيات

/ ٧٣ صفات بد را در اين دنيا پاداشى است و در آخرت نيز پاداشى. آتش حسد يك بار در دنيا انسان را مى‌خورد و يك بار در آخرت و مار كينه توزى يك بار انسان را در اين جهان به گونه‌اى مى‌گزد و يك بار در آن جهان به گونه‌اى ديگر.

در آخرت كينه توزى به صورت مارى عظيم الجثه و سهمناك مصور مى‌شود و كينه توز را مى‌گزد. در دنيا هم به قلب او نيش مى‌زند. فرقى نيست كه اين مار گزنده در اين جهان روح را نيش بزند يا در آن جهان جسم را. ساير صفات نيز بر همين منوال‌اند. هر كه در اين جهان كور باشد در آن جهان هم كور است و راه گم كرده‌تر.

بدين گونه در مى‌يابيم كه جهنم آخرت انعكاسى است از جهنم دنيا. من نمى‌گويم كه جهنم آنجا رمز جهنم اينجاست. هرگز، زيرا عذاب جهنم در آخرت بسى دردناكتر است. تخمى كه در اين جهان پاشيده شود در و كردنش در آن جهان است. از اينجاست كه در آيات قرآن سخن از ارث مى‌رود. اين ارث چيست؟ آيا ارث به اين معنى نيست كه كسى كار مى‌كند و ديگران مى‌آيند و پس از مرگ نتيجه كار او را مى‌برند. در اين باب آن كه ارث برنده بعد از مرگ است باز هم خود انسانى است كه ميراث گذارده است.

در اينجا در فكر انسان شبهه‌اى است عميق و ريشه‌دار. او گاه از خود مى‌پرسد چگونه ممكن است كه پس از مرگ زنده شود و از گور بيرون آيد؟

منشأ اين شبهه همانا جهل انسان است به آغاز خلقتش. اگر انسان بداند كه خدا چگونه او را آفريده است و پيش از آن چه بوده، مسئله برايش حل مى‌شود.

آرى، او نطفه‌اى بود در صلب پدرش يا تكه گوشتى در شكم مادرش يا جنينى بود كه وزنش از ٣ كيلو گرم تجاوز نمى‌كرد. اگر همه اينها را به ياد آورد به خوبى درمى‌يابد كه آن كه او را آفريده است مى‌تواند پس از آن كه مرد و خاك شد دوباره زنده‌اش كند.

/ ٧٤ اين گونه شبهات گويى جزء طبيعت انسان است. تو گرسنه مى‌شوى و غذا مى‌خورى و سير مى‌شوى باز هم پس از سيرى گرسنه مى‌شوى و باز هم سير مى‌شوى اين‌