تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٥٢ - وحشت در محيط خانواده

مى‌تواند در طاغوتان يا خادمان معابد بتان يا همه كسانى كه به نحوى خود را به آستان بتان وابسته كرده‌اند نيز تجسم يابد.

[٤٥] يا أَبَتِ إِنِّي أَخافُ أَنْ يَمَسَّكَ عَذابٌ مِنَ الرَّحْمنِ فَتَكُونَ لِلشَّيْطانِ وَلِيًّا اى پدر! من مى‌ترسم عذابى از جانب رحمان به تو رسد و تو دوستدار شيطان بوده باشى.» انسانى كه مى‌خواهد ميان حق و باطل و هدايت و ضلالت و خير و شر جمع كند در مى‌يابد كه خير و هدايت از ميان مى‌روند و جز شر و ضلالت براى او باقى نمى‌مانند، زيرا ممكن نيست كه هم خير و هم شر با هم در يك جاى گرد آيند. مسلما يكى از آنها آن ديگرى را از ميدان به در خواهد كرد. زمانى كه انسان به پرستش شيطان سرگرم شود خداى تعالى نور عقل را از او خواهد گرفت/ ٥٨ و او تا ابد دوستدار شيطان خواهد شد و اين عذاب عظيمى است كه پيروان شيطان را در بر خواهد گرفت.

گفتگوى ابراهيم چند خصوصيت دارد

اولا: گفتگويى است ملايم.

ثانيا: اندك اندك اوج و شدت مى‌گيرد. ابتدا مى‌پرسد: چرا؟ سپس مى‌گويد: نپرست. و آن گاه مى‌گويد كه از من پيروى كن. در وهله آخر پدر را مخاطب مى‌سازد كه مى‌ترسم تو دوستدار شيطان باشى.

در واقع عموى ابراهيم يعنى همان كسى كه ابراهيم او را پدر خطاب مى‌كند- از اين رو كه در خانه او مى‌زيست- در عمل دوستدار شيطان است ولى ابراهيم حقيقت را ناگهانى رو در روى او نمى‌گويد. ولى بنگريم كه عموى او چگونه او را مخاطب مى‌سازد.

وحشت در محيط خانواده‌

[٤٦] قالَ أَ راغِبٌ أَنْتَ عَنْ آلِهَتِي يا إِبْراهِيمُ‌ گفت: اى ابراهيم آيا از خدايان من بيزار هستى؟»