تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٨٧ - نعمت و مسئوليت

نعمت و مسئوليت‌

وَ سَخَّرْنا مَعَ داوُدَ الْجِبالَ يُسَبِّحْنَ وَ الطَّيْرَ وَ كُنَّا فاعِلِينَ‌ و كوه‌ها را مسخر داود گردانيديم كه آنها و پرندگان با او تسبيح مى‌گفتند و اين همه ما كرديم.» پيرامون اين آيه تفسيرهاى مختلف آمده است. شايد- و خدا داناتر است- كه خدا كوه‌ها را با همه معادن و امكانات آن مسخر داود كرده بود و همچنين پرندگان را. پس چرا بايد انسان پروردگار خود را تمرد كند در حالى كه معادن و پرندگان را به خدمت مى‌گيرد. پس اى انسان آهن مسخر تو است ولى ملك تو نيست او تا مدت محدودى در دست تو است و اين ابزار آهنى كه تو به خدمت مى‌گيرى، روز قيامت حاضر مى‌شود و مى‌گويد: خداوندا تو مرا مسخر فلان كردى، او را بر من چه فضيلت است؟/ ٣٥٥ اگر در روز قيامت ثابت شود كه تو به مسئوليتهاى خود عمل كرده‌اى پس تو بر آهن برترى دارى.

پرندگان و كوه‌ها همه از آن خدا هستند نه از آن ما. ولى وقتى كه ما آنها را به خدمت مى‌گيريم بر مسئوليت ما افزوده مى‌شود و در روز قيامت مورد محاسبه سخت قرار مى‌گيريم. اگر زمين مرده‌اى باشد و بتوان آن را به وسيله كشت و يا بنا يا مرتع احياء نمود و ما چنين كارهايى نكنيم در روز قيامت از ما به نزد خدا شكايت مى‌كند و مى‌گويد خدايا تو مرا مسخر مردم كردى ولى آنها از من استفاده نكردند.

داود كوه‌ها را به نيروى خود مسخر نكرده بود و افراد بشر را توان آن نيست كه آهن يا آتش را مسخر خود سازند، بلكه خداست كه به قدرت خود آنها را مسخر بشر مى‌كند. اگر همه افراد بشر شبى به خواب روند و فردا كه بيدار مى‌شوند خدا عقلشان را از آنها گرفته باشد، آيا مى‌توانند به آنچه نشان تمدن آنهاست دست يابند هرگز! حتى روشن كردن ماشين يا روشن كردن چراغ از آنها ساخته نيست. پس چرا انسان با انجام اعمال نيك شكر نعمتهاى پروردگارش را به جاى نمى‌آورد؟

[٨٠] وَ عَلَّمْناهُ صَنْعَةَ لَبُوسٍ لَكُمْ لِتُحْصِنَكُمْ مِنْ بَأْسِكُمْ فَهَلْ‌