تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٦٦ - دلائل مسئوليت

وَ إِنْ كانَ مِثْقالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ أَتَيْنا بِها اگر عملى به سنگينى يك خردل هم باشد به حسابش مى‌آوريم.» خردل نباتى است كه آن را دانه‌هايى است در نهايت خردى. اگر انسان عملى انجام داده باشد هر چند به خردى دانه خردل هم باشد خداى تعالى جزاى آن را حساب مى‌كند. در هر جا از روى زمين هر چند مكتوم و پوشيده.

وَ كَفى‌ بِنا حاسِبِينَ‌ كه ما حساب كردن را بسنده‌ايم،» و نياز به آن نداريم كه كسى ما را در اين حسابگرى يارى دهد.

/ ٣٢٨

دلائل مسئوليت‌

[٤٨] از آنجا كه خدا به بندگانش ستم روا نمى‌دارد و از آنجا كه او بخشنده و مهربان است نسبت به بندگانش، و از آنجا كه حساب آخرت دقيق و سخت است و از آنجا كه انسان مسئول است، خداى تعالى بر بندگانش منت نهاده و چند موهبت به آنان عطا كرده است

اولا: فرق ميان حق و باطل و شناخت شايست و نشايست افعال را.

ثانيا: دلهايشان را به نور ايمان روشن ساخته تا بتوانند مسئوليتهاى خود را تحمل كنند و آنچه را كه بر عهده ايشان است ادا نمايند.

ثالثا: همواره پرهيزگارانشان را تذكر مى‌دهد تا فراموشى عارضشان نشود.

بدين گونه خداى تعالى حجت خويش بر بندگانش تمام كرده و بار مسئوليت را بر دوش آنان ننهاده مگر اين كه نخست وسايل تحمل آن را برايشان فراهم آورده است.

وَ لَقَدْ آتَيْنا مُوسى‌ وَ هارُونَ الْفُرْقانَ وَ ضِياءً وَ ذِكْراً لِلْمُتَّقِينَ‌ به موسى و هارون كتابى داديم كه حق و باطل را از يكديگر تميز مى‌دهد و روشنى و اندرز است براى پرهيزگاران.» «فرقان» كه در آيه آمده است، چيزى است كه ميان متناقضات موجود در زندگى فرق مى‌گذارد و ما به وسيله آن حق را از باطل تميز مى‌دهيم. و حدود و