تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٣٨ - شرح آيات

كنند به دوش مى‌كشد.

/ ٢٩٣ اين آيه تأكيد مى‌كند كه خداى حقيقى يعنى خداى يكتاست كه مى‌تواند مردگان را زنده كند ولى اين خدايان پندارى چنين كارى توانند كرد؟ يا آيا كسى مى‌تواند چنين ادعايى نمايد؟. هرگز. آنان را مى‌بينى كه در لحظات نياز از ضعف و ناتوانى خود سخن مى‌گويند. حتى نمرود كه يك بار اعتراف كرد كه مى‌تواند زنده كند و بميراند وقتى ديد آتشى را كه براى سوزانيدن ابراهيم افروخته است، رو به خاموشى نهاد و براى ابراهيم سرد شد: گفت هر كس مى‌خواهد براى خود خدايى انتخاب كند بايد مثل خداى ابراهيم باشد. همچنين وقتى با ابراهيم محاجه كرد و ابراهيم گفت: خداى من آفتاب را از مشرق بر مى‌آورد تو از مغرب برآور، حيران و بهت‌زده فروماند.

هر چه در آسمانها و زمين است از خرد و كلان دليل است بر وحدت خداوندى در تمام عالم وجود. نظم و دقتى كه در جهان ملاحظه مى‌كنيم دليل است بر اين كه بيش از يك خدا وجود ندارد كه همه موجودات مطيع امر و اراده او هستند.

امام على (ع) مى‌فرمايد: اگر به ديده عبرت بنگرى دانى كه آن كه آفريدگار مورچه است همان كسى است كه آفريدگار يك نخل بلند است. آرى نظامى كه بر حيات يك مورچه حاكم است همان نظامى است كه بر حيات يك نخل حاكم است. و همانگونه كه جسد مور ضعيف را غذا مى‌رساند تمام اجزاء آن نخل را هم آب و غذا مى‌رساند.

أَمِ اتَّخَذُوا آلِهَةً مِنَ الْأَرْضِ هُمْ يُنْشِرُونَ‌ آيا در زمين خدايانى برگزيده‌اند كه مردگان را از گور برانگيزند؟» بدين گونه اين آيه انديشه وحدت خدا را در زندگى عملى ما بيان مى‌دارد.

پيش از اين گفتيم كه توحيد خداى تعالى توحيدى حقيقى است و اعتقاد به آن يكى از بارزترين عواملى است كه انسان را به/ ٢٩٤ تحمل مسئوليت در زندگى وامى‌دارد.

[٢٢] لَوْ كانَ فِيهِما آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتا اگر در زمين و آسمان‌