تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٥٧ - شرح آيات

روح فرعون عميق‌تر باشد و جادوگران جادوى/ ١٩٠ خود را كه هنوز از قدرت آن سرخوش بودند يكباره ناچيز بنگرند.

مسلما نتيجه هم مهم و عظيم جلوه نمود و اثر معجزه موسى در اعماق قلب آنان جاى گرفت.

فَأُلْقِيَ السَّحَرَةُ سُجَّداً قالُوا آمَنَّا بِرَبِّ هارُونَ وَ مُوسى‌ ساحران به سجده افكنده شدند. گفتند به پروردگار هارون و موسى ايمان آورديم.» تأثير چنان قوى بود كه جادوگران در مقابل نور حقيقت به سجده در آمدند.

گويى خود نمى‌خواستند سجده كنند ولى بدون اراده پيشانى بر زمين نهادند. سجود اوج عبوديت و خضوع در برابر خداست. اين سجود از نوع سجودهاى در معبد نبود.

سجودى بود بسى برتر از آن. اعتراف به عبوديت در برابر اللَّه بود.

سؤال اين است كه چرا آنها گفتند «خداى هارون و موسى» در حالى كه موسى بود كه با ساحران معارضه مى‌كرد و او بود كه عصا را افكند و مار شد.

اين امر به دو سبب است

اول آن كه: هارون به نام موسى سخن مى‌گفت و در ميان اسباط معروفتر بود.

دوم آن كه: جانشينى و رهبرى هارون تأييد مى‌شود و اين گونه هشدارها در لحظات دشوار اتفاق مى‌افتد. مثلا رسول اللَّه به هنگام دخول در مكه پرچم پيروزى را به دست على داد و گفت: امروز روز رحمت و بخشايش است. امروز بايد حريم مردم از تجاوز مصون بماند، و نيز ورود به مدينه را به تعويق انداخت تا على (ع) هم از راه رسيد.

رسول اللَّه با اين اعمال مى‌خواست مقام على را نسبت به نبوت بيان دارد و نقش او را را در رهبرى امت مشخص سازد.

/ ١٩١ [٧١] ولى آيا فرعون به حق اعتراف كرد و به شكست خويش اذعان نمود.

يا حتى اين اجازه را به ديگران داد. هرگز! قالَ آمَنْتُمْ لَهُ قَبْلَ أَنْ آذَنَ لَكُمْ‌ فرعون گفت: آيا پيش از آن كه شما