تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٢ - شرح آيات

را نيافريده؟ و باز آنها را پس از مرگ زنده نمى‌كند آن سان كه بار اول آفريد؟

«اللَّهُ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ‌- خدا آفرينش را آغاز مى‌كند، آن گاه ديگر بارشان باز مى‌گرداند.» يعنى پس از فنا جامه آفرينش مى‌پوشد.

«ثُمَّ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ‌- آن گاه همه به سوى او باز گردانده مى‌شويد.» يعنى آن گاه كه باز مى‌گرديد به سوى او باز مى‌گرديد.

/ ٢٥ [١٢] هنگام بازگشت به خدا سرنوشت مؤمنان چه خواهد شد؟

در آن روز مجرمان كه در زمان حيات با زبان تيز خود همه اعمال ناپسندشان را توجيه مى‌كردند به خاموشى مى‌گرايند. زيرا اندوه ناشى از يأس بر دلهايشان چيره شده است.

«وَ يَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ يُبْلِسُ الْمُجْرِمُونَ‌- چون قيامت برپا شود گناهكاران حيرت زده بمانند.» شايد سبب سكوت مجرمان اين باشد كه خدا براى كسى در روز قيامت حجتى باقى نمى‌گذارد. در آيات بعد پاره‌اى از احتجاجات پروردگار را نسبت به بندگانش در روز قيامت، مى‌آورد. انسان كه مجرمان و گناهكاران از روى تسليم زبان از سخن بر مى‌بندند.

١- شيخ مفيد از ابن قولويه از محمد حميرى از پدرش از هارون از ابن زياد روايت كرده كه او گفت: شنيدم كه از جعفر بن محمد (ص) از قول خداى تعالى «فلله الحجة البالغة» پرسيدند. آن حضرت فرمود

«خداى تعالى در روز قيامت به بنده مى‌گويد: بنده من تو عالم بودى؟ اگر بگويد: آرى. به او مى‌گويد: به علمت عمل مى‌كردى؟ و اگر گويد: كه جاهل بودم. از او مى‌پرسد: آيا علمى نياموخته‌اى كه بدان عمل كنى؟ خدا بدين گونه با بنده‌اش داورى مى‌كند و اين است حجت خداى عزّ و جل بر بنده‌اش».

٢- معاوية بن عمار روايت مى‌كند و مى‌گويد: از ابو عبد اللَّه (ع) شنيدم كه مى‌گفت