تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٤٦ - شرح آيات

خورشيد غروب مى‌كند و ماه پنهان مى‌شود و ستارگان منفجر مى‌گردند؟ آيا آمد و شد شب و روز را نمى‌بينى كه چگونه هر تازه‌اى را كهنه مى‌كنند و به هر قدرتى پايان مى‌بخشند؟ هر كس كه خواهد به ريسمان محكم چنگ بزند. و از پشتيبانى نيرومند سود برد و در حصارى منيع پناه گيرد، بايد به توحيد روى آورد.

«وَ أَنَّ ما يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ الْباطِلُ‌- و هر چه به جز او مى‌خوانند باطل است.» يعنى ثبات و استمرارى ندارد.

/ ١٨٠ «وَ أَنَّ اللَّهَ هُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيرُ- و خداست بلند مرتبه و بزرگوار.» يعنى فراتر از صفات مخلوق است. او را زوال و اضمحلال نيست.

پايان‌پذير و محدود نيست، ناقص و ناتوان نيست، نه خواب سبك او را فرا مى‌گيرد و نه خواب سنگين. قدرتش بى‌پايان و علمش بر همه چيز احاطه دارد و رحمتش شامل همگان است. و نعمتش ديرينه است و فضلش همه را رسد و نشانه‌هاى قدرتش در همه آفاق نمايان است و در اين جهان هيچ نيست، جز به تدبير او.

خدا را در اين آيات دو گونه دعوت باشد. در اول آيات ما را دعوت نمود كه به جهان آفرينش بنگريم و در پايان آنها ما را فرا خواند كه به روش خود نظر كنيم.

[٣١] «أَ لَمْ تَرَ أَنَّ الْفُلْكَ تَجْرِي فِي الْبَحْرِ بِنِعْمَتِ اللَّهِ‌- آيا نديده‌اى كه كشتى به نعمت خدا در دريا روان مى‌شود.» كشتيها را بادها به حركت درمى‌آورند و اين معنى نعمت و رحمت خداست. وقتى كه خدا بادها را مى‌فرستد و بادها كشتيها را به جريان مى‌دارند بادها به خدمت انسان درآمده‌اند.

هدف والا از نعم خدا بر انسان تكامل روحى و معنوى اوست و خدا در اين باره فرمايد

«لِيُرِيَكُمْ مِنْ آياتِهِ‌- تا خدا پاره‌اى از آيات قدرت خود را به شما بنماياند.»/ ١٨١ درياها عجايب خلقت را در بر نهفته‌اند از يك جلبك خرد جثه تا