تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٤٦ - رهنمودهايى از آيات

آوردند. و با ساز و برگ تمام رهسپار ميدان نبرد شدند.

درست است كه جنگ احد از لحاظ روانى بر رسول اللَّه تأثيرى شگرف داشت و پيامبر در آن جنگ عموى دلاور خود را كشته بر روى زمين ديد و ديد هند، جگر او را از درون سينه بركشيده و دندان در آن فرو كرده بود. و جز حمزه جماعتى از اصحاب خلص نيز جان باخته بودند، ولى جنگ احزاب از نظر نظامى شديدتر و قوى‌تر بود. پيروزى مسلمانان در اين جنگ دليل روشنى است بر يارى كردن خدا، بندگان مؤمن خود را. هم چنان كه پايدارى و استقامت رهبرى دينى كه در شخص رسول اللَّه مجسم شده بود و استقامت كسانى از اصحاب كه گرد او را گرفته بودند، دليل است بر يك نمونه والا از رهبرى، كه موظف است در برابر حوادث مقاومت ورزد و موقعيتهاى صعب را پشت سر اندازد و همه فشارهايى را كه از طرف مخالف بر او وارد مى‌شود تحمل كند.

/ ٣٠٦ نزديكترين مردم به انسان و مؤثرترين آنها در شخصيت او همسر اوست، هر گاه مرد ضعيف الاراده باشد زن او شخصيتش را مى‌سازد. مخصوصا هنگامى كه به مرد او تعلق خاطر هم داشته باشد. در ازدواج نقشه زندگى آينده زن و شوهر ترسيم مى‌شود. زن از لحاظ روحى پس از گذشت زمان در غالب اوقات صورت ديگرى مى‌شود از شوهر. همان گونه كه زن نيز چنين شباهتى به شوى خود پيدا مى‌كند. از اين رو گفته‌اند كه پشت سر هر بزرگ مردى زنى است. پس صورت ديگرى- كه ظاهرا ترسيم نشده- براى اكثر مردان و سطر ناخوانا، در زندگى ايشان همانا زنان آنهاست.

اما رسول اللَّه، رهبر عظيم دينى هيچ گاه تحت تأثير زنان خود واقع نمى‌شود. حتى در لحظه‌اى كه خدا فرمانش دهد، يا بقاء آنها معارض با اهداف امر نبوت باشد آنها را فدا مى‌كند. آيه (٢٧) چه بسا در زمانى نازل شده كه رسول اللَّه (ص) نه تن زن در خانه داشته است. در اين هنگام مأمور شد كه آنها را مخير كند كه يا بمانند و تحمل هجرت و بينوايى كنند يا به نيكى و خوشى طلاق بگيرند.

رسول خدا آنها را مخير كرد، زيرا بعضى از آنها گفته بودند كه اگر رسول خدا ما را