تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٣٧ - شرح آيات

سپس سياق آيات اشارتى دارند به يكى از تجليات حكمت الهى. آن گاه كه به ما تذكر مى‌دهد كه خدا در پاداش دادن به مردم عادل است. آن كه كار نيك مى‌كند خدا جزايش را نيك مى‌دهد و مغفرت و رزق نيكو و كرامند، در حالى كه بدكاران را به عذاب دردناك كيفر مى‌دهد.

/ ٤٢٠

شرح آياتآية الله العظمى السيد محمد تقي المدرسي(دام ظله)، تفسير هدايت - مشهد، چاپ: اول، ١٣٧٧.

نام خداى بخشاينده مهربان.

[١] «الْحَمْدُ لِلَّهِ‌- ستايش از آن خداست.» بعضى از مفسران گفته‌اند كه معنى آيه چنين است: اى خواننده قرآن بگو سپاس از آن خداست. در حالى كه ما را نيازى به كلمه «بگو» نيست، زيرا جمله «ستايش از آن خداست» خود مفيد معنى مطلوب است.

حمد كامل و دايم از آن خداست چه بخواهيم يا نخواهيم. بر زبان آريم يا ساكت باشيم از روى معرفت باشد يا نه.

در واقع چه كسى سزاوارتر به ستايش است از آن كه آفريده است و روزى داده است و مقدر ساخته و الهام نموده و تصوير كرده و نيكو هم تصوير كرده است.

«الَّذِي لَهُ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ‌- كه هر چه در آسمانها و هر چه در زمين است از آن اوست.» و هر چه در دنياست كه خرد و محدود تصوير نموده و هر چه در آخرت است. خداى ما هم در دنيا سزاوار ستايش است و هم در آخرت.

«وَ لَهُ الْحَمْدُ فِي الْآخِرَةِ- و در آن جهان نيز ستايش از آن اوست.» از نشانه‌هاى حمد او حكمت و آگاهى اوست

«وَ هُوَ الْحَكِيمُ الْخَبِيرُ- و او حكيم و آگاه است.» [٢] ولى تجليات اين دو صفت الهى چيست؟

قرآن نخست ما را از علم خدا (آگاهى او) خبر مى‌دهد. و اين به هنگامى است كه از احاطه او بر هر چيزى سخن مى‌گويد. و سپس از حكمت او و آن به‌