تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٧٠ - شرح آيات
لشكر انگيزان كه هزاران سپاهى دشمن را به هزيمت دادند. مردمى كه لشكرها كشيدند و شهرها ساختند». [٣٠] كانَ أَكْثَرُهُمْ مُشْرِكِينَ- بيشتر آنها مشرك بودهاند.» وقتى باستان شناسان زمين را مىكنند و به آثار شهرها مىرسند چون اوضاع اجتماعى آنان را بررسى مىكنند در مىيابند كه همه مشرك بودهاند و بت مىپرستيدهاند يا فرمانبران طاغوتان بودهاند.
در آيات پيشين قرآن شرك و توحيد را در عرصه اقتصاد بررسى كرد و اثر اخلاقى آن را بيان كرد. در اين جا بحث از مبارزه است براى بقا. در حالى كه شرك نمىتواند عامل بقا باشد، شرك وسيله و سبب ويرانى و نابودى است.
[٤٣] چون دريافتيم كه شرك ماده فساد است و سبب نابودى فردى و اجتماعى بشر است پس بر ماست كه از روى اخلاص به پرستش خدا پردازيم.
«فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ الْقَيِّمِ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ يَوْمٌ لا مَرَدَّ لَهُ مِنَ اللَّهِ- به دين پاك پايدار روى بياور پيش از آن كه روزى فرا رسد كه از امر خدا بازگشتنش نباشد.»/ ٨٥ روى آوردن به دين پاك پايدار سبب امان در روز قيامت مىشود.
«يَوْمَئِذٍ يَصَّدَّعُونَ- در آن روز مردم دو گروه شوند.» يعنى از هم جدا شوند و صالحان از كافران مشخص گردند. اين است تنها مفارقت شرعى ميان انسان و فطرت انسان.
[٤٤] كسانى كه به راه كفر رفتهاند روز قيامت كفرشان به زيانشان خواهد بود زيرا كفرشان تبديل به آتش و آب گداخته شود. و كسانى كه ايمان آوردهاند ثمره اعمال صالحه خود را مىبينند.
«مَنْ كَفَرَ فَعَلَيْهِ كُفْرُهُ وَ مَنْ عَمِلَ صالِحاً فَلِأَنْفُسِهِمْ يَمْهَدُونَ- كسانى كه كافر باشند كفرشان به زيانشان باشد و آنها كه كارى شايسته كرده باشند براى
[٣٠] - نهج البلاغه، خطبه ١٨٢، ص ٢٦٢.