تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٤٨ - شرح آيات

آنها خارج شده پس در اين اميد بودند كه بار ديگر آن را به زير سيطره خود درآورند.

ولى خداوند بر مسلمانان منت نهاد و دشمنشان شكست خورد و به اهداف خود نرسيد. از سوى ديگر مسلمانان بدون تلفات و خسارت شاهد پيروزى را در آغوش گرفتند.

«وَ رَدَّ اللَّهُ الَّذِينَ كَفَرُوا بِغَيْظِهِمْ‌- خدا كافران كينه‌توز را باز پس زد.» بدون اين كه به اهداف خود دست يابند./ ٣٠٨ و كينه آنها به جمع آورى غنايم تشفى نيافت.

«لَمْ يَنالُوا خَيْراً وَ كَفَى اللَّهُ الْمُؤْمِنِينَ الْقِتالَ وَ كانَ اللَّهُ قَوِيًّا عَزِيزاً- اينان به هيچ غنيمتى دست نيافتند و در كارزار مؤمنان را خدا بسنده است. زيرا خدا پرتوان و پيروزمند است.» پرتوان از آن رو كه كافران را با همه ساز و برگشان منهزم ساخت و پيروزمند، زيرا مؤمنان را يارى داد پس اگر ياريشان نداده بود در برابر كافران ذليل و خوار مى‌شدند و هيبتشان زايل مى‌شد.

[٢٦] يكى از فوايد جنگ احزاب آن بود كه از چهره دشمنان واقعى اسلام پرده برگرفت و مسلمانان را به جنگ با آنان كشيد، مثلا بنى قريظه كه دعوى هم‌پيمانى مى‌كردند.

«وَ أَنْزَلَ الَّذِينَ ظاهَرُوهُمْ‌- آن گروه را كه به ياريشان برخاسته بودند.» يعنى كافران را ضد مسلمانان يارى دادند.

«مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ‌- و از اهل كتاب.» يعنى يهود بنى قريظه.

«مِنْ صَياصِيهِمْ وَ قَذَفَ فِي قُلُوبِهِمُ الرُّعْبَ‌- از قلعه‌هايشان فرود آورد و در دلهايشان بيم افكند.» بيم از آيات و علاماتى كه سبب پيروزى رسول در جنگش بر ضد دشمنان مى‌شد. و شك نيست كه شكست معنوى و روحى به شكست نظامى منتهى مى‌شود. رسول خدا حاكم مطلق جزيرة العرب مى‌شد و اين امر آنان را مى‌ترسانيد و