تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٩٠ - شرح آيات

گويد: آيا اينان بودند كه شما را مى‌پرستيدند.» برمى‌آيد كه طبيعت عبادت تجزيه‌پذير نيست پس اگر اينان فرشتگان را مى‌پرستيده‌اند. بايد در پرستش اخلاص ورزيده باشند ولى خلاف آن مشاهده مى‌افتد.

[٤١] در اين جا بطلان ادعاى مشركان كه مى‌گفتند ملائكه را مى‌پرستند برملا مى‌گردد

«قالُوا سُبْحانَكَ‌- مى‌گويند: تو منزهى.» محال است كه ما شريكى براى تو قائل شويم. تويى پروردگار قدوس كه شريكى ندارد.

«أَنْتَ وَلِيُّنا مِنْ دُونِهِمْ‌- تو ولىّ مايى نه آنها.» معلوم مى‌شود كه معنى «ولىّ» همان تقرب است. يعنى ما به تو تقرب مى‌جوييم و نمى‌خواهيم به اينان تقرب جوييم. پرستش اين جماعت بى سروپا كه هر لحظه از پى هوسى مى‌روند و نه سودى از آنها حاصل است و نه زيانى براى ما چه ارزشى دارد؟

از اين پاسخ برمى‌آيد كه ما نبايد به اطاعت مردم از خود، راضى باشيم در صورتى كه اطاعت آنها موجب سخط خدا شود. همچنين اطاعت آنها موجب رهايى‌شان از عذاب پروردگار نخواهد شد. پس اين اطاعت را چه ارزشى است در حالى كه خدا را به خشم مى‌آورد خدايى كه سود و زيان ما به دست اوست و او بر هر چيزى تواناست.

سپس ملائكه اشاره مى‌كنند كه مشركان در واقع جن را مى‌پرستند.

/ ٤٨٨ «بَلْ كانُوا يَعْبُدُونَ الْجِنَ‌- اينان جنها را مى‌پرستيده‌اند.» پس عبادت اطاعت است. در اثر اطاعت توجهات معبود بر سلوك و رفتار عابد منعكس مى‌شود. از اين رو رفتار مشركان منحرف است كه منعكس كننده رفتار جن است زيرا اينان در واقع جن را مى‌پرستند. جنها موجوداتى غيبى هستند كه ممكن است منحرف باشند. از اين رو خداوند ما را فرمان داده كه از آنها به او پناه‌