تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٦٩ - شرح آيات

دوم آن كه حكمت عذاب آگاه كردن بشر است تا از گمراهى به راه راست افتد و همين تنبيه مردم را از انواع عذابها حفظ مى‌كند.

[٤٢] آيات قرآنى همواره تأكيد بر آن دارند كه از قرآن به عنوان راه بحث و تحقيق و وسيله شناخت معرفت و باب علم و رهنمود و راهنمايى بهره‌گيرى شود./ ٨٣ در آغاز چنين بود و امت اسلامى قرآن را وسيله بحث و روش تفكر مى‌دانستند از اين رو طالبان علم حتى تا چين براى طلب علوم بار سفر مى‌بستند.

اوند تعالى در قرآن ما را به سير در زمين و نگريستن در آثار گذشتگان فرمان مى‌دهد

«قُلْ سِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلُ‌- بگو در زمين بگرديد و بنگريد كه عاقبت پيشينيان كه بيشترشان از مشركان بودند، چگونه بوده است.» مراد آن نيست كه فقط به ظاهر امور توجه كنيم بلكه بايد حقايقى را كه در آن سوى اين ظواهر است جستجو كنيم. در آثار گذشتگان نظر نماييم و از روى آثارشان به زندگى‌شان پى ببريم و راه و روش آنها را در زندگى بشناسيم و از فرمانروايانى كه بر آنها حكم رانده‌اند خبر گيريم.

سير و سفر در زمين و جستجو در كاخهاى ويران شده و مزارع بى‌ثمره افتاده و ظروف و زر و زيورهايشان كه در زير خروارها خاك آرميده است پرده برگيريم.

آرى اينان را سر آن بود كه در زمين جاويدان بمانند ولى سعيشان عبث بود كه زنده جاويد ذات پروردگار است و بس./ ٨٤ اهرامهاى مصر و دژهاى بعلبك و باغهاى معلق بابل و نينوا همه آثارى شگرف بوده‌اند ولى چون صاحبانش به خدا شرك آوردند همه رو به ويرانى نهادند.

امير مؤمنان على (ع) مى‌فرمايد

«كجايند عمالقه و فرزندان عمالقه؟ كجايند فرعونان و فرعون زادگان؟

مردمى كه در شهرهاى «رس» زندگى مى‌كردند چه شدند؟ كسانى كه پيامبران را كشتند و سنت پيامبران را نابود كردند و سيرت جباران را زنده نمودند. كجايند آن‌