تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٠٢ - شرح آيات

انسان را به خدا نزديك مى‌سازد.

«الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ- آنان كه نماز مى‌گزارند.» اقامه نماز به معنى حقيقى آن متضمن بلكه خواستار احسان است. همان گونه كه نماز نتيجه احسان است. آيا احسان كننده را خدا هدايت نكرده است. آيا نماز باعث رياضت نفس و تزكيه آن نيست؟

٢- به وسيله زكات. زكات روح را بر احسان پرورش مى‌دهد، و آن را از حب دنيا پاكيزه مى‌سازد.

«وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ- و زكات مى‌دهند.» زكات مجرد واجب دينى است كه مؤمن انجام مى‌دهد نيست. بلكه برنامه‌اى است كه او را به احسان راه مى‌نمايد و خاستگاه بخشش و انفاق است.

٣- به وسيله يقين به آخرت. كسى كه چشم به دنيا دوخته نهايت سعادتش متنعم شدن به نعمت دنياست و التذاذ به آن است. همان گونه كه گفته‌اند: زندگى لذت و شهوت است. اما ديگرى كه به آخرت يقين دارد مى‌داند كه هر چه در اين دنيا در راه خدا انفاق كند در آخرت آن را خواهد يافت، همه همّتش ذخيره آخرت است.

«وَ هُمْ بِالْآخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ‌- و به آخرت يقين دارند.» [٥] قرآن تأكيد مى‌كند: كه اين صفات از يك جهت دليل بر هدايت هستند و از جهت ديگر سبب رستگارى.

/ ١٢٦ «أُولئِكَ عَلى‌ هُدىً مِنْ رَبِّهِمْ وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ‌- اينان از جانب پروردگارشان هدايت يافته‌اند و اينان رستگارانند.» در دنيا به هدايت و نمو و ترقى كه معلول احسان است و دوست داشتن مردم ايشان را و در آخرت به پاداشى كه خدا به آنها داده است. خدا به صيغه جمع همگان را اراده مى‌كند نه يك تن را. براى اين كه احسان به نسبت فرد واحد كه در يك جامعه فاسد زندگى مى‌كند گاه سود دنيوى ندارد. اما اگر در جامعه‌اى همه از نيكوكاران باشند هم در دنيا فايده خواهند برد و هم در آخرت.