راه رشد - دهقان، اكبر - الصفحة ٦٤ - ياد مرگ و قيامت

بخوانم و زكات بپردازم. خداوند به انسان سفارش مى‌كند كه‌ «ووصيّنا الانسان بوالديه حسنا»[١] با پدر و مادر خود به خوبى رفتار كند ولى اگر آنها فرزندان خود را وادار كنند كه: «لتشرك بى ما ليس لك به علم فلا تطعهما»[٢] آن‌چه را كه نمى‌دانند شريك خدا قرار دهند در اين صورت نبايد از آنان اطاعت كند.

قرآن كريم مى‌فرمايد انسان‌ها در قيامت در خسران و زيان هستند مگر كسانى كه اهل ايمان و عمل صالح باشند و مردم را به حق و حقيقت و صبر و استقامت و فضايل اخلاقى و مكارم نفسانى توصيه و سفارش كنند: «ان الانسان لفى خسر الا الذين امنوا و عملوا الصالحات و تواصوا بالحق و تواصوا بالصبر»[٣] يعنى همه انسان‌ها در زيان هستند مگر اهل ايمان و عمل صالح و كسانى كه به حق و صبر سفارش مى‌كنند.

پيامبر اكرم ٦ بسيارى از مسايل تربيتى و اخلاقى را به صورت وصيت بيان داشته‌اند. وصيّت‌هاى آن حضرت به تفصيل در كتاب مكارم‌الاخلاق طبرسى درج شده است. از جمله وصيّت‌هاى آن حضرت به على ٧ اين است كه چهار چيز را قبل از چهار چيز درياب: «شبابك قبل حرمك و صحتك قبل سقمك و غناك قبل فقرك و حياتك قبل مماتك» ١. جوانى را قبل از پيرى ٢. سلامتى را قبل از بيمارى ٣. بى‌نيازى را قبل از فقر ٤. زندگى را قبل از مرگ.

ياد مرگ و قيامت‌

قرآن كريم يكى از روش‌هاى مؤثر در تربيت را ياد قيامت مى‌داند. قرآن وقتى پيامبران را به عظمت و بزرگى ياد مى‌كند مى‌فرمايد: ياد قيامت و سراى آخرت بود كه آن‌ها را به اين مرتبه والا و مقام و منزل عالى انسانى رسانيد.

«واذكر عبادنا ابراهيم و اسحق و يعقوب اولى الايدى و الابصار انا اخلصناهم‌

[١] - مريم، ٣١

[٢] - والعصر، ٢- ٣

[٣] - والعصر، ٣