عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ١٢٠ - علاج حرص در كلام نراقى

روز ديگر عالم چه وضع خواهد بود؟ و اگر از براى خود جمع مال مى‌كنى، تو اول قدر عمر خود را معين كن و به اندازه آن جمع كن، تو چه مى‌دانى كه نام تو در سال ديگر در دفتر مردگان ثبت خواهد بود يا در صحيفه زندگان و چون قوت سال خود را دارى كفايت كن و حساب خود را زياد مكن، علاوه بر اين‌ها آن كه تأملى كن و ببين وقتى هست كه سير شوى و ديگر در صدد جمع مال نباشى و هر چه اندوزى باز در فكر زيادتر خود را مى‌سوزى، پس يك مرتبه قانع شو و از همه زحمت‌ها فارغ شو.

چون در اين‌ها تأمل نمودى، ديده بگشا و در احوال مردمان نظرى كن و ببين، در سيرت و طريقه اعاظم افراد بنى آدم و اعزه مخلوقات عالم از پيغمبران مرسل و اولياى مكمل و محرمان حرم عزت و بار يافتگان خلوت قرب رب العزه كه چگونه به قليلى از دنيا اكتفا نمودند و به قناعت گذرانيدند و زايد از قدر ضرورت را نگاه نداشتند.

نگاه كن به شيوه مشركان و كفار از هنود و يهود و نصارى و اراذل افراد بشر كه چگونه در صدد جمع مال و تنعم و التذاذ و زياد كردن مايه و املاك و ضياع و عقارند.

مى‌دانم كه شك نخواهى كرد در اين كه اقتدا به اعزه و اجلاى خلايق بهتر است از پيروى اراذل، بلكه هر كه اندك شعورى داشته باشد، مى‌فهمد كه كسى كه حريص بر لذت‌هاى دنيويه است و حرص بر اكل و شرب و جماع و وقاع دارد، از افق انسان خارج و در خيل بهائم داخل است؛ زيرا كه اين‌ها از لوازم بهائم و چهارپايان است و هر چند كسى در اين‌ها به مرتبه اعلى برسد، لذت او بيشتر از چهار پايان نخواهد بود و هيچ حريص شكم پرست نيست، مگر اين كه گاو و خر از آن بيشتر مى‌خورند و هيچ حريص بر جماع نيست، مگر آن كه خروس از آن بيشتر جماع مى‌كند و خود ظاهر است كه از چنين صفتى چه اثرى خواهد ديد.