عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٣١٧ - نعمتهاى معنوى

و فلسفى و عرفانى مراجعه كنيد، ببينيد با چه دنياهاى با عظمتى روبرو مى‌شويد آن گاه در اين دو قسم نعمت معنوى فكر كنيد كه انديشه و فكر در اين دو صورت از انديشه و فكر در آن دو صورت مادى واجب‌تر و لازم‌تر است، بنگريد و دقت نماييد كه آيا اين همه نعمت بدون هدف در اختيار انسان گذاشته شده است؟!

مگر نه اين است كه عقل و وجدان و شرع و دين حكم مى‌كنند و به حق قضاوت مى‌نمايند كه اين چهار نوع نعمت: دو نوع نعمت مادى و دو نعمت معنوى براى اين است كه انسان در درجه اول به اين نعمت‌ها معرفت پيدا كند كه از كيست و چيست و براى چه به انسان مرحمت شده و در درجه بعد اين نعمت‌ها را در راه رشد و كمال خويش مصرف كند و به لقا و قرب و وصال حضرت محبوب برسد كه انسان در برابر نعمت‌هاى مادى و معنوى داراى مسؤوليت‌هايى سنگين و وظايفى مهم و تكاليفى فوق العاده است!

[فو ربك لنسئلنهم أجمعين\* عما كانوا يعملون‌][١].

به پروردگارت سوگند، قطعا از همه آنان بازخواست مى‌كنيم.

[ثم لتسئلن يومئذ عن النعيم‌][٢].

آن گاه شما در آن روز از نعمت ها بازپرسى خواهيد شد.

آن گاه در روز قيامت، از جميع نعمت‌هاى مادى و معنوى اعم از بدن، اعضا و جوارح، روح و عقل، نفس و قلب، مال و منال، عمر و جوانى، خوراكى و پوشاكى، مسكن و مأوى، نبوت و ولايت، قرآن و معارف به طور حتم از انسان مؤاخذه خواهد شد و او بايد در برابر تمام نعمت‌هايى كه به او براى رشد و كمال مرحمت شده، پاسخگو باشد!!

[١] -حجر( ١٥): ٩٢- ٩٣.

[٢] -تكاثر( ١٠٢): ٨.