عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٦٦ - ٢ - راحتى در خلوت

در اين خلوت است كه آتش استعداد شعله كشد و آيينه فطرت به طرف رب العزه روى آورد و تمام قوا، آماده انعكاس اسما و صفات شود.

صاحب «مشارق» در توضيح دو شعر قصيده تائيه ابن فارض: وللحس منها بالتخلق فى مقام الايمان عن أعلامه العمليه صوامع أذكار لوامع فكرة جوامع آثار قوامع غرة

چنين مى‌گويد:

و براى حس من و كمال او، از اين اسما و مفاتيح مذكور، به واسطه سلوك و تخلق سيار به احكام و آثار و صور اين مفاتيح، در مقام ايمان از راهگذر اعلام عملى تخلق، اعنى: آلات تخلق به اسم قائل و سميع و بصير و امثال‌ها، از زبان و گوش و چشم و جز آن كه آلات عملى‌اند و در اين تخلق به طريقت تعلق دارد، ورغيبه غايت حس اين‌هاست، چهار نوع از كمالات صادر مى‌شود كه در اين بيت دوم مذكور است.

يكى: صوامع اذكار: يعنى اسباب تمكن از اشتغال در خلوات و اربعينيات و انواع اذكار به زبان، چه رغيبه غايت زبان اين كمال، تمكن است از ذكر دائم، چنان كه حديث:

يمزح ولا يقول إلاحقا[١].

حضرت رسول ٦ مزاح مى‌كرد، ولى جز حق نمى‌گفت.

به آن ناطق است و اثر آن ذكر، جمع هم و ازالت تفرقه است و استدامت تفريغ دل از ما سوى المذكور، علما و خاطرا و ناظرا و اصلا.

[١] -عوالى اللآلى: ١/ ٦٩، حديث ١٢٤؛ المناقب: ١/ ١٤٥؛ بحار الأنوار: ٦٩/ ٢٣٥، باب ١١٤، حديث ٢.