حقايقى مهم پيرامون قرآن كريم - عاملى، جعفر مرتضى؛ مترجم سيد حسن اسلامي - الصفحة ٢٢٧ - اجتهادات نادرست ديگرى در معنا و اعراب

خطاى كاتبان است‌[١] خازن در اين باره مى‌گويد: صحت مضمون اين نظر مشكوك است؛ زيرا قرآن متواترا نقل شده است و صحت كتابت آيات قطعى است‌[٢].

عسقلانى در مقام اعتذار برآمده مى‌گويد: اين از كلمات متروك القراءة است.

همچنين عذرهاى ديگرى نيز آورده‌اند[٣].

٦- از ابن عباس همچنين قرائت زير منقول است: «أ فلم (يتبين) الذين آمنوا ان لو يشاء اللّه لهدى الناس جميعا». به او گفتند: در مصحف‌ «أَ فَلَمْ يَيْأَسِ» آمده است ابن عباس گفت: گمان مى‌كنم كاتب به اينجا كه رسيده بود چرت مى‌زد و تمايز حروف را درك نمى‌كرد[٤].

زمخشرى در اين مورد مى‌گويد: «... اين ادعا و مانند آن درباره كتاب خداوند صادق نيست. كتابى كه: «لا يَأْتِيهِ الْباطِلُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ لا مِنْ خَلْفِهِ» چطور ممكن است چنين اشتباهى پنهان بماند و وارد مصحف امام (مصحف اهل مدينه يا شخص عثمان) گردد و دست به دست بزرگانى بگردد كه اين‌قدر براى كتاب خدا ارزش قائلند و دقائق و جلائل كتاب را با دقت و موشكافى بررسى مى‌كنند آنهم چنين كتابى كه مرجع و اساس قانون‌گذارى امت مى‌باشد و بناى جامعه بر آن استوار گشته است. به خدا قسم! اين اتهامى است بدون كمترين شك و ترديد «و اللّه هذه فرية ما فيها مرية[٥]».

٧- همچنين با سند خوب از ابن عباس منقول است كه مى‌گفت: «وَ قَضى‌ رَبُّكَ» در اصل: «و وصى ربك» بوده است و «واو» به صاد چسبيده و شكل و تلفظ كلمه را عوض كرده است‌[٦].

ضحاك در اين باره مى‌گويد: آيه به صورت: «و وصى ربك» خوانده و نوشته‌

[١] الاتقان، ج ١، ص ١٨٥ به نقل از: ابن جريره ابن ابى حاتم و سعيد بن منصور لباب التاويل، ج ٣، ص ٣٢٤ و فتح البارى، ج ١١، ص ٧.

[٢] رك: لباب التأويل، ج ٣، ص ٣٢٤.

[٣] رك: فتح البارى، ج ١١، ص ٧.

[٤] فتح البارى، ج ٨، ص ٢٨٢. الاتقان، ج ١، ص ١٨٥ به نقل از: ابن انبارى و كشاف، ج ٢، ص ٥٣٠.

[٥] الكشاف، ج ٢، ص ٥٣٠ و ٥٣١.

[٦] فتح البارى، ج ٨، ص ٢٨٣. و الاتقان، ج ١، ص ١٨٥ به نقل از: سعيد بن منصور.