حقايقى مهم پيرامون قرآن كريم - عاملى، جعفر مرتضى؛ مترجم سيد حسن اسلامي - الصفحة ١٠٦ - خط سياسى زيد بن ثابت
نمىكرد قطع كرد و آنان را بهمنزله اعراب از مسلمين قرار داد[١]. و زيد از هواداران عثمان بود و مردم را تشويق به سب امير المؤمنين (ع) مىكرد[٢]. و عثمان «زيد بن ثابت» را دوست مىداشت[٣]. همچنين زيد يكى از چهار تنى بود كه تنها از ميان صحابه آنان بودند كه به او وفادار بوده، و وى را يارى كردند[٤].
از گفتار بلاذرى بر مىآيد كه: زيد يكى از مهاجمين به خانه فاطمه زهرا پس از وفات پيامبر اكرم- صلّى اللّه عليه و آله و سلم- بوده است[٥]. زيد از طرف عثمان بر امور قضا[٦]، بيت المال و ديوان، مستولى بود[٧] و در نبود عثمان جانشين وى در مدينه بود[٨]. وى همچنان از عثمان دفاع مىكرد تا آن كه به حرف او عدهاى انصار از موضعگيرى عليه عثمان دست برداشتند[٩]. در اين باره زيد به انصار گفت:
«شما پيامبر خدا- ص- را يارى كرديد و انصار خدا گشتيد، خليفه رسول را هم يارى كنيد تا بار ديگر انصار خداوند باشيد. حجاج بن غزية گفت: به خدا! اگر اين مادهگاو عربدهكش را مىشناختى اين سخن را نمىگفتى ...
و در روايت ديگرى است كه: سهل بن حنيف در پاسخ زيد گفت: اى زيد! آيا عثمان تو را از نخلهاى كوچك (عضدان جمع عضيده) مدينه سير كرده است؟ «عضيده» درخت نخل كوچك است كه ميوهاش در دسترس باشد[١٠]. فرزندان عمرو بن عوف بر
[١] دعائم الاسلام، ج ١، ص ٣٩١ و ٣٩٢.
[٢] سفينة البحار، ج ١، ص ٥٧٥.
[٣] الاستيعاب در حاشيه الاصابة، ج ١، ص ٥٥٤.
[٤] انساب الاشراف، ج ٥، ص ٦٠، الغدير، ج ٩ ص ١٥٩ و ١٦٠ به نقل از: طبرى، ج ٥، ص ٩٧. و به نقل از: تاريخ ابن خلدون، ج ٢، ص ٣٩١ و به نقل از: تاريخ ابى الفداء، ج ١، ص ١٦٨.
[٥] انساب الاشراف( بخش سيرا النبي- ص-)، ج ١ ص ٣٧٥.
[٦] الكامل ابن اثير، ج ٣، ص ١٨٧.
[٧] رك: الكامل ابن اثير، ج ٣، ص ١٩١، اسد الغابه، ج ٢، ص ٢٢٢. انساب الاشراف، ج ٥، ص ٥٨ و ٨٨. الاستيعاب در حاشيه الإصابة، ج ١، ص ٥٥٣ و ٥٥٤. التراتيب الادارية، ج ١، ص ١٢٠. تهذيب الاسماء ج ١، ص ٢٠١ و تاريخ الامم و الملوك، ج ٤، ص ٤٣٠.( چاپ دار المعارف).
[٨] منابع قبلى( به استثناى اوّلين منبع) البداية و النهايه، ج ٧، ص ٣٤٧. شذرات الذهب، ج ١، ص ٥٤.
و اسد الغابه، ج ٢، ص ٢٢٢.
[٩] تهذيب تاريخ دمشق، ج ٥، ص ٤٥١.
[١٠] انساب الاشراف، ج ٥، ص ٩٠ و ٧٨. الكامل ابن اثير، ج ٣، ص ١٩١ و تاريخ الامم و الملوك، ج ٤، ص ٤٣٠.( چاپ دار المعارف).