حقايقى مهم پيرامون قرآن كريم - عاملى، جعفر مرتضى؛ مترجم سيد حسن اسلامي - الصفحة ٩١ - عايشه و جمع آورى قرآن

مصحف «أبى» و اهل دمشق طبق قرائت «مقداد» بود. و به عقيده ابن اثير اهل «حمص» بر قرائت «مقداد» بودند[١].

عايشه و جمع‌آورى قرآن‌

با وجود جمع‌آورى قرآن توسط زيد و با اينكه عثمان مردم را وادار به يك قرائت كرد. و مصاحف را نوشت. و آنها را به شهرهاى بزرگ فرستاد. و مصاحف ديگر را آتش زد با اين‌همه «يوسف بن ماهك» كه ارسال مصاحف عثمانى را به بلاد درك نكرده است‌[٢] روايتى نقل مى‌كند دال بر آن كه عايشه معتقد بود قرآن هنوز تا آن هنگام، جمع‌آورى نشده بود. ابن ماهك مى‌گويد:

نزد عايشه ام‌المؤمنين (رض) بودم كه مردى از اهل عراق وارد شد و گفت: كدام كفن بهتر است؟

عايشه: واى بر تو! چه فرقى برايت دارد؟.

آن مرد گفت: اى ام‌المؤمنين! مصحف را به من نشان ده.

عايشه گفت: چرا؟

آن مرد گفت: براى آن كه قرآن را از روى آن تأليف كنم چون كه قرآن غير مؤلف مى‌باشد. (يعنى غير مرتب و نامنظم است يا اين كه ما قرآن را غير مؤلف مى‌خوانيم).

عايشه گفت: هيچ فرقى ندارد كه به چه ترتيب بخوانى ...[٣].

«عسقلانى» احتمال مى‌دهد اين مراجعه براى قرآن شايد بخاطر نامرتب بودن قرآن و نامنظم بودن قرآن باشد و شايد هم به خاطر اختلاف مردم در تعداد آيات و نظم آن بوده است‌[٤] اين حديث دلالت روشنى دارد بر آن كه قرآن حتى بعد از سوختن مصاحف توسط

[١] رك: الكامل فى التاريخ، ج ٣، ص ١١١. تاريخ القرآن آبيارى، ص ١٠٧ التمهيد فى علوم القرآن، ج ١، ص ٢٤٧ به نقل از: كامل و المصاحف سجستانى، ص ١١- ١٤.

[٢] فتح البارى، ج ٩، ص ٣٦.

[٣] صحيح بخارى، ج ٣، ص ١٤٦ التمهيد، ج ١، ص ٢٤٦ و ٢٤٧ به نقل از: صحيح بخارى و المصنف عبد الرزاق، ج ٣، ص ٣٥٢.

[٤] رك: فتح البارى، ج ٩، ص ٣٦- ٣٨ و ٣٩ و التمهيد، ج ١ ص ٢٤٧ به نقل از: فتح البارى.