حال اگر جمع و تدوينى به معناى مصطلح كلمه در ميان نبوده است. اطلاق كلمه «مصحف» نادرست خواهد بود و توجيهى براى به كار رفتن كلمه «مصحف» در احاديث نخواهيم داشت. اين مطلب با مراجعه به كتب: المصاحف سجستانى و تاريخ القرآن زنجانى و ديگران روشن خواهد گشت.

در اين مورد «آمدى» ادعا مى‌كند: اين مصاحف مشهور در زمان صحابه بر پيامبر- ص- عرضه و قرائت شده بود[١] در اينجا بخشى از روايات را نقل مى‌كنيم كه به وجود مصحف يا مصاحف در زمان پيامبر اكرم- ص- تصريح مى‌كنند:

١- «عقبة بن عامر» از پدرش نقل مى‌كند: پيامبر اكرم- ص- گفتند: «كتاب خدا را بياموزيد، به آن مراجعه كنيد قرآن را سرمايه خود قرار دهيد بدان ترنّم كنيد، قسم به كسى كه جانم در دست قدرت اوست قرآن زودتر از بچه شتر از بند مى‌رهد»[٢].

٢- از «مهاجرين حبيب» نقل شده است كه: پيامبر اكرم- ص- فرمود: «اى اهل قرآن! قرآن را همچون بالش به كنارى نگذاريد بلكه آن را تلاوت كنيد حق تلاوتش را. در شب و روز و با داشتن قرآن احساس بى‌نيازى كنيد و آن را سرمايه خود قرار دهيد و آنچه را در قرآن است ياد كنيد تا رستگار شويد» اين روايت مرسله است.

ابو عبيد درباره بعضى فقرات حديث بالا مى‌گويد: «تغنوه» يعنى قرآن را وسيله بى‌نيازى خود قرار دهيد و كمى مال را فقر ندانيد، «تقنوه» يعنى آن كه قرآن را مال و دارايى خود قرار دهيد[٣].

٣- از «عبد بن عمرو» نقل است كه: «مردى فرزند خود را نزد پيامبر- ص- آورده گفت: يا رسول اللّه! فرزندم روز قرآن مى‌خواند و شب مى‌خوابد و استراحت مى‌كند.

پيامبر- ص- فرمود: ناراحتى! فرزندت روز را با ياد خدا بسرمى‌برد و شب را سالم مى‌خوابد؟![٤] ٤- از «عثمان بن عبد اللّه بن اوس» نقل شده است كه پيامبر اكرم- ص- فرمود: «هر كه آيات قرآن را از روى كتاب تلاوت كند دو هزار حسنه خواهد داشت و هر كه از حفظ

[١] تاريخ القرآن الصغير، ص ٧٧ و تاريخ القرآن زنجانى، ص ٣٩.

[٢] سنن دارمى، ج ٢، ص ٤٣٩ و ر ك: مسند احمد، ج ٤، ص ١٥٠ و ١٥٣ و تفسير القرآن العظيم ابن كثير، ج ٤( خاتمه كتاب)، ص ٣٤. به نقل از: ابى عبيد و نسائى.

[٣] تفسير القرآن العظيم ابن كثير، ج ٤( خاتمه كتاب)، ص ٣٤.

[٤] مسند احمد، ج ٢، ص ١٧٣.