ليكن آنان غفلت كردند از اين كه قرائت خليفه دليل بر قرآنيت آنها نمى‌باشد. و چه بسا خليفه به عنوان دعاى نازل‌شده بر پيامبر- ص- آنها را مى‌خواند و معتقد بود جبرئيل اين دعا را به پيامبر اكرم- ص- تعليم داده است.

يا آن كه خود عمر يا ديگرى از صحابه اين دعا را ساخته باشند، البته اين احتمال تا وقتى به قوّت خود باقى است كه روايت نزول جبرئيل با اين دعاء و تعليم پيامبر- ص- ثابت نشده است. و كسى چه مى‌داند كه چه بسيار محبت كوركورانه و پيروى از هواهاى نفسانى انسان را به كارهاى زيادى سوق مى‌دهند و به تزيين اعمال وى مى‌پردازند- پناه مى‌بريم به خداوند از اين خصلتها و عواقب آنها.

آيه رضاع‌

از عايشه منقول است كه گفت: از جمله آيات قرآن ده نوبت شير دادن معلوم و معين بود كه با پنج نوبت معلوم، نسخ گشت. و هنگامى كه پيامبر- ص- وفات يافت هنوز اين دو آيه در قرآن بودند و خوانده مى‌شدند[١] و در روايت ديگرى عايشه مى‌افزايد: ليكن اين دو آيه همراه با وفات پيامبر- ص- نسخ نشدند و باقى ماندند[٢].

[١] المصنف/ صنعانى، ج ٧، ص ٤٦٧ و ٤٧٠. صحيح مسلم، ج ٤، ص ١٦٧ و ١٦٨. الجامع الصحيح/ ترمذى، ج ٣، ص ٤٥٦. المحلى، ج ١، ص ١٥ و ١٤. تأويل مختلف الحديث، ص ٣١٤. التبيان، ج ١، ص ١٣. البرهان/ زركشى، ج ٢، ص ٣٩ و ٤١. بداية المجتهد، ج ٢، ص ٣٦. الاحكام/ آمدى، ج ٣، ص ١٢٩. المستصفى/ غزالى، ج ١، ص ١٢٤. فواتح الرحموت در حاشيه مستصفى، ج ٢، ص ٧٣. مشكل الآثار، ج ٣، ص ٦ و ٧. اصول سرخسى، ج ٢، ص ٧٩. مناهل العرفان، ج ٢، ص ١١٠ و ١١١. الاتقان، ج ٢، ص ٢٢ به نقل از: صحيحين. نهج الحق، ص ٥٤٠. منتخب كنز العمال در حاشيه مسند احمد، ج ٢، ص ٤٨٦ به نقل از: عبد الرزاق و ابن جرير. البيان خوئى، ص ٢٢٣ به نقل از: مسلم. الفقه على المذاهب الاربعة، ج ٤، ص ٢٥٧. علوم القرآن الكريم، ص ٢١٨. تفسير الصراط المستقيم، ج ١، ص ٣٦٧.

دراسات فى الكافى و الصحيح، ص ٣٥٠. التمهيد فى علوم القرآن، ج ٢، ص ٢٨٠ و ٢٨٢ به نقل از: شافعى كه آن را صحيح مى‌داند مالك و ديگران. الدر المنثور، ج ٢، ص ١٣٥ به نقل از: بعضى منابع بالا و: مالك، ابن ضريس، ابن ماجه و ابن ابى شيبه، مصابيح السنة، ج ٢، ص ٢١. سنن كبرى/ بيهقى، ج ٧، ص ٤٥٤.

الموطأ( چاپ‌شده همراه با تنوير الحوالك)، ج ٢، ص ١١٨. سنن نسائى، ج ٦، ص ١٠٠. و سنن ابن ماجه، ج ١، ص ٦٢٥.

[٢] المصنف/ صنعانى، ج ٧، ص ٤٧٠. و الدر المنثور، ج ٢، ص ١٣٥.