اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد چرا بدانكه مى‌گوئيد عمل نمى‌كنيد؟ اين گفتار بى‌عمل را در گردن شما به عنوان شهادت خواهيم نوشت و روز قيامت درباره اين گفتار مورد سؤال قرار خواهيد گرفت.

در منابع متعدد از حذف عبارات و آياتى از سوره «بيّنة» سخن به ميان آمده است. از جمله اين عبارت را مى‌توان نقل كرد: «... و درون آدمى را چيزى جز خاك پر نمى‌كند، و خداوند بر آن كه توبه كند بازمى‌گردد و يتوب الله على من تاب اين عبارات از افراد زير روايت شده است: انس، ابن عباس، ابو هريره، ابن زبير، بريده، ابى بن كعب، ابو واقد ليثى، طاووس و ابو موسى اشعرى.[١] حتى راغب مى‌گويد: ابن مسعود اين عبارت را در مصحف خود نگاشته بود[٢] در نقد اين عبارات بايد بگوييم:

اوّلا: اين عبارات هيچ شباهتى با اسلوب قرآنى ندارند و بوئى از روح بلاغى قرآن نبرده‌اند. بلكه به معناى حقيقى كلمه «عادى» بوده و از مرحله عادى بودن، گامى فراتر نگذاشته‌اند.

ثانيا: عبارت: «و لا يملأ جوف ابن آدم ...» را عده‌اى منسوب به پيامبر دانسته‌اند و

[١] درباره عبارات قبل- كلا و جزا- به منابع ذيل رجوع كنيد: مستدرك حاكم، ج ٢، ص ٢٢٤. تلخيص مستدرك/ ذهبى، در حاشيه همان. صحيح مسلم، ج ٣، ص ١٠٠. جامع الصحيح ترمذى، ج ٥، ص ٦٦٦.

مشكل الآثار، ج ٢، ص ٤١٩. حلية الاولياء، ج ٤، ص ١٨٧ و ج ١، ص ٢٥٧. المصنف صنعانى، ج ١٠، ص ٤٣٦( به دو طريق). مسند احمد، ج ٥، ص ١٣١ و ١٣٢. برهان، زركشى، ج ٢، ص ٣٦ و ٣٧.

جامع البيان، طبرى، ج ١، ص ٣٨١. الاتقان، ج ٢، ص ١١١. البيان خوئى، ص ٢٢٢. حياة الصحابة، ج ٣، ص ٣٦٦. محاضرات الادباء ج ٢، جزء ٤، ص ٤٣٣. تاريخ القرآن/ آبيارى، ص ١٦٦. تفسير الصراط المستقيم، ج ١، ص ٣٦٤ و ٤٦٥، تاريخ الاسلام، ذهبى، ج ٢، ص ٢٨٨. كنز العمال، ج ٢، ص ٣٥٩ و ٣٦٠ به نقل از: منابع پيشين و: طبرانى، ابى عوانه و سعيد بن منصور، مجمع الزوائد، ج ٧، ص ١٤٠ و ١٤١ به نقل از: احمد. رجال آن صحيح‌اند، طبرانى در: الاوسط. ابن ماجه و ترمذى. جامع الصغير، ج ٢، ص ١٣١ به نقل از منابع پيشين و: صحيح بخارى، تاريخ بخارى، بزار، و ابن ماجه. الدر المنثور، ج ١، ص ١٠٥ و ١٠٦.

و ج ٦، ص ٣٧٨ به نقل از: منابع بالا و: ابن مردويه. دلائل النبوه بيهقى، ابى عبيد در: الفضائل، ابن ضريس، شعب الايمان بيهقى، طبرانى. ابو داود، ابو يعلى. بزار، بخارى و ابن الانبارى. و اكذوبة تحريف القرآن، ص ٣٠ به نقل از: بعضى منابع بالا و به نقل از: جامع الاصول، ج ٣، ص ٥٢.

[٢] محاضرات الادباء، ج ٢، جزء ٤، ص ٤٤٣.