علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٩٢ - پژوهشی در بارۀ خطبههای جمعه و عیدین امام علی
این خطبه، با اختلاف اندکی در بعضی از الفاظ، به چند طریق در کتابهای حدیثی نقل گردیده است:
١. شیخ طوسیŠ چنین نقل فرموده:
عن أبی جعفرمحمد بن الحسن بن علی عن الحسین بن عبیدالله عن [علی بن محمد بن العلوی][١] عن محمد بن موسی الرقی عن علی بن محمد بن أبی القاسم عن أحمد بن أبی عبدالله البرقی عن عبدالعظیم بن عبدالله الحسنی عن أبیه عن أبان مولی زید بن علی عن عاصم بن بهدلة عن شریح القاضی عن علی† .[٢]
٢. کلینیŠ همچنین نقل کردهاند:
عن علی بن إبراهیم عن أبیه عن الحسن بن محبوب عن محمد بن النعمان و غیره عن جعفر الصادق عن علی‡.[٣]
خطبه نهم:
... أیها النّاس سَبعَ مَصائِبَ عظام ـ نعوذ باللّه منها ـ : عالمٌ زَلَّ، و عاِبدٌ مَلَّ، و مُؤمِنٌ خَلَّ، وَ مُؤتَمنٌ غَلََّ وَ... .[٤]
این خطبه هم در کتابهای متعددی همچون: تنبیه الخواطر، بحارالأنوار، مستدرک الوسائل، غررالحکم و تمام نهج البلاغة، به صورت ناقص نقل گردیده است.[٥] همچنین، در بعضی از منابع به ناقص بودن و جمعه بودنش، هیچ اشارهای نشده است. از جمله آن موارد، کتاب عوالیالآلی است. مؤلّف این کتاب از قول راوی این خطبه، در قالب روایتی چنین مینویسد که: حضرت از هفت مصیبت به خداوند، پناه بردهاند و سپس، در ادامه گفتارشان، فقره اول این خطبه را نقل کردهاند.[٦]
خطبه دهم:
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذی جَعَلَ الْحَمْدَ مِنْ غَیرِ حاجَةٍ مِنْهُ الی حامِدیهِ، طَریقاً مِنْ طُرُقِ الْأِعْتِرافِ بِرُبُوبِیتِهِ، وَ سَبَباً... .[٧]
[١]. شیخ صدوق قسمت داخل قلاب [ ] را علی بن محمد بن محمد العلوی معرفی کرده است.
[٢].الأمالی (طوسی)، ص ٦٦٤ .
[٣].الکافی، ج ٨، ص١٤٨ ـ ١٥٠.
[٤]. نهجالسعادة فی مستدرک نهجالبلاغة، ج ٣، ص ٢٢٨.
[٥]. الکافی، ج ٨، ص١٤٨ ـ ١٥٠.
[٦]. شیخ صدوق قسمت داخل قلاب [ ] را علی بن محمد بن محمد العلوی معرفی کرده است.
[٧]. نهجالبلاغةالثانی، ص ٢٨.