علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٢٤٩ - پژوهشهای حدیثی در دورۀ جمهوریت تركیه بنیامین أرول
نقل، تصویر، تصنیف و تثبیت آنچه كه معروف است، تجاوز نمیكنند در نتیجه دانشجویان یا مدافع هستند یا هنوز در مرحله پرس و جو هستند.
دورۀ سوم: فعالیتهای حدیثی این دوره، افزون بر آنچه پیشتر یاد شد، به دقت، موضوع محوری
و روشمندی تمایز دارند. ویژگی اساسی كه این دوره را از دیگر دوره ها متمایز میسازد،
موضوع سیرهشناسی حضرت محمد، فهم حدیث و سنّت نبوی به گونهای صحیح، به همراه نقد
حدیث مطابق موازین و قواعد نقد است. همچنین، در این دوره بررسی شیوهها و روشهای شناخت
ثبوت و دلالت حدیث نیز مورد توجه است. اسلوب حاكم بر فعالیتهای این دوره به طور عمومی،
موضوع محوری، اصالتگرایی، بی طرفی، رویكرد انتقادی، روحیه مناقشه و پرسشگری است. در این دوره از اسلوبهای پژوهشی رایج در غرب استفاده شد، مفهوم مصادر روایی و چگونگی استفاده از آنها نزد پژوهشگران تغییر یافت و تا جاییكه امكان داشت به مصادر و مراجع كهنتر اعتماد شد. به سخن دیگر، در این دوره مصادر و مراجع موثق و معتمد كلاسیک اعتبار یافتند. به طور خاص، در این میان تمامی پژوهشهای و فعالیتهایی را كه دانشكده الهیات دانشگاه آنكار آنها را متولی بود، دارای ویژگیهای مذكور هستند. در این دوره تاثیر پژوهشهای حدیثی انجام شده در جهان عرب، كاهش مییابد و در مقابل آن كتابهای تخصصی مستقل تالیف میشوند. معتقد هستم كه ترجمه برخی از این آثار به زبانهای عربی و انگلیسی هر چه زودتر بسیار ضرروی است تا این پژوهشها از مرزهای تركیه فراتر رفته و افقهای تازه ای را برای مباحث انتقادی تخصصی و مفید در جهان اسلام فراهم سازد
وقتی به طور عمومی به این آثار توجه می كنیم كاستیهای را در این موارد میبینیم: ارتباط
حدیث با زبان و لغت، تحقیق احادیث، اسناد و تخریج. به نظرم شاید مهمترین آنها بحث لغت
و زبان باشد؛ زیرا زبان عربی، زبان مادری پژوهشگران نیست و طبیعی است كه چنین كاستیهایی
در كار آنان ظهور نماید. امّا در بارۀ تخریج و اسناد هر چند این گونه نیست كه اصلاً به آن
نپرداخته باشند، لكن آن گونه كه شایسته و به سان اهمیتی كه در پژوهشهای عربی دارند، به آن دو پرداخته نشده است. در عین حال، نشاط و استمرار فعالیتهای حدیثی در تركیه بر غربالگری متن و نقد آن تمركز پیدا میكند.
امتیازات
ـ غلبۀ بررسیهای متنشناسی و محتواپژوهی؛
ـ استفاده از آثار قدیم و جدید؛
ـ رصد مسائل نوآمد در جهان اسلام و دنیای غرب؛
ـ عدم اكتفا به آرای اهل الحدیث و بهرهوری از دیدگاههای اصولیان و دیگر مذاهب اسلامی؛
ـ فضای مناسب برای گفتگو در مسائل اختلافی با آزادی كامل در ارائه نظر؛