علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١١١ - پژوهشی در بارۀ خطبههای جمعه و عیدین امام علی

عنصر زمان و مکان در خطبه‌های آن حضرت، جایگاه تعیین کننده‌ای دارند، چرا که بعضی از خطبه‌ها، به طور کامل با در نظر گرفتن مکان و زمان خاصی، ایراد گردیده‌اند. ادبیات خطبه‌ها، کاملا متفاوت از هم بوده، به طوری که ادبیات خاصی را نمی‌توان برای همه خطبه‌ها در نظر گرفت؛ امّا با توجه به این که ادبیات اغلب خطبه‌ها با ادبیات تبلیغی ایراد گردیده شده، می‌توان چنین برداشت کرد که مسائل اخلاقی و فرهنگی و اجتماعی، برای آن حضرت مهمتر از سائر موضوعات بوده است.

اما به جهت غنا‌بخشی و تکمیل شدن مطالعات در این زمینه، نکاتی هم به عنوان پیشنهاد ارائه می‌گردد:

١. به طور یقین، مجموع خطبه‌های جمعه و عیدین امام علی† بالغ بر هفده مورد است و می‌طلبد که پژوهش‌های جدی در امر جمع‌آوری خطبه‌ها صورت گیرد.

٢. مطالعاتی در رابطه با فقراتی از خطبه‌های جمعه و عیدین امام علی† که در لابه‌لای خطبه‌های کتاب شریف نهج‌البلاغة ـ آن هم به طور پراکنده ـ نقل گردیده‌اند، صورت گیرد و موارد یاد شده به طور مجزا، تفکیک گردد.

٣. در زمینه تحلیل ادبیات خطبه‌ها و موضوعات مشترک خطبه‌های کوفه و مدینه و مسائل مرتبط با آنها، همچنین مقایسه خطبه‌های امام علی†، با خطبه‌های پیامبر اسلامˆ و خطبه‌های دیگران، بایسته است، پژوهش‌هایی انجام بگیرد.

پیوست‌ها:

جدول شماره (١): بررسی وضعیت خطبه‌ها: